• زبان سایت

    No available translations found
  • ×
    Loading...

    جاذبه های گردشگری قم

    استان قم با مساحتی بالغ بر ۱۴۶۳۱ کیلومتر مربع از شمال به استان تهران همسایه است. شهری است کویری و به گردشگری مذهبی در ایران شهرت دارد. وجود بارگاه حضرت معصومه و مسجد جمکران به این شهر رنگ و روی معنوی بخشیده است و ساالانه گردشگران زیادی از داخل و کشورهای مسلمان برای زیارت به ایناستان و بخصوص شهرستان قم سفر میکنند. حدود یک چهارم این استان را کوهستانها و کوهپایه ها تشکیل داده اند از این رو مناطق حفاظت شده ای بسیاری در خود دارد که گونه های بارزشی جانوری و گیاهی را میتوان در آنها یافت. از جمله شهرهای توریستی این استان می توان سلفچگان، قم، کهک و خلجستان را نام برد.

    قم

     دریاچه حوض سلطان: دریاچه نمک حوض سلطان در مسیر تهران به قم واقع شده است. مساحتی بالغ بر ۲۴۰ کیلومتر مربع دارد و وسعت آن نسبت به میزان بارش و اب وارد به آن متغیر است. این دریاچه به دریاچه ساوه قم و دریاچه شاهی نیز شهرت دارد. در زمان بارندگی سطح آب دریاچه زیاد میشود و آب آن اراضی  پست و شوره زار باتلاقی اطراف را احاطه می کند و دریاچه بزرگتری را تشکیل می دهد. انعکاس نمای آسمان در روزو شب، دور نمای باز از جمله جاذبه هایی هستند که گردشگران زیادی را راهی این ناحیه طبیعی می نماند.

    مقبره حضرت معصومه: حضرت فاطمه معصومه، دختر موسی بن جعفر است. وی از شخصت های مورد احترام شیعیان جهان است که بارگاهش در شهر قم قرار دارد و هر سال زائران زیاید از داخل و خارج برای زیارت به این بارگاه سفر میکنند. این بارگاه از شاخصه های اصلی و مهم شهرستان قم است که این استان را به گردشگری مذهبی با ارزشی مبدل نموده است. بنای این بارگاه در قرن سوم هجری قمری ساخته شده و  طی قرون چهارم تا ششم هجری قمری بقعه و گنبد و تزئینات به آن اضافه شده اند. داخل حرم کنار قبرحضرت معصومه آرامگاه بسیاری از مراجع و شخصیت های علمیو مذهبی قم قرار دارد.

    مسجد جمکران: مسجد جمکران مجسدی منسوب به امام زمان است که در شش کیلومتری شهرستان قم به سمت کاشان واقع شده است. بسیاری از شیعیان شبهای چهارشنبه هر هفته و در شب نیمه شعبان را به این مسجد می آیند و به راز و نیاز می پردازند. تاریخچه ساخت بنای اولیه این مسجد به سال ۳۷۳ هجری قمری باز می گردد و در روایات آمده است در اثر الهام غیبی به یکی از علمای آن زمان، فردی بنام شیخ حسن بن مثله جمکرانی وظیفه ساخت مسجد بر عهده وی گذاشته می شود.

    بازار سنتی: بازار قدیمی شهر قم را می توان از شاهکارهایمعماری ایرانی دانست که از راسته، چهارسوق، سرا و تیمچه تشکیل شده است. بازار سنتی در بافت قدیمی شهرواقع شده است و محلی است برای گردشگرانی که قصد خرید سوغات از این شهر را دارند. بخش های مختلف این بازار در دوران های مختلفی اخته شده اما همگی بر پایه معماری شهرهای کویری طراحی و ساخته شده اند. در این بازار می توان از دوره های مختلفی مانند دوران سلجوقیان، ایلخانان، صفویان، قاجاری و پهلوی را مشاهده نمود. مشهورترین بخش بازار قم تیمچه بزرگ این بازار است که توسط سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ایران به ثبت ملی رسیده است.

    مسجد جامع قم: مسجد جامع قم در نزدیکی دروازه ای بنام دروازه ری واقع شده است. بانی اولیه این مسجد اختلاف نظرهایی وجود دارد. در منابع، ابوالصدیم حسین ابن علی آدم اشعری و سلطان طغرل دوم و کمال ثابت قمی (وزیر سلطان مسعود سلجوقی) به عنوان بانیان این مسجد قدیمی معرفی شده اند. بخش هایی از این مسجد نیز توسط فتحعلی شاه قاجارو حسینهان نظام الدوله بنا شده است. برای ساخت این مسجد که ۶۰۰۰ متر مربع وسعت دارد، از هیچ آهن و فلزی استفاده نشده است و تا به امروز بر جای خود پابرجا مانده است. قدیمیترین کتیبه این مسجد تاریخ ۵۲۹ ه. ق را نسان می دهد و همچنین در ایوان جنوبی کتیبه ای دیگر تاریخ ۱۲۴۶ ه . ق را ثبت کرده است. کتیبه های گنبد خانه و ایوان شمالی نیز به ترتیب تاریخ های ۱۲۴۶ و ۱۲۴۸ ه . ق را نشان می دهند. ایوان شمالی و شبستانهای شرقی و شمالی این مسجد در دوره فتحعلی شاه قاجار ساخته شده اند. همچنین شبستان غربی و زیر زمین نیز به زمان ناصرالدین شاه قاجار  نسبت داده شده اند.

    کاروانسرای دیرگچین: این کاروانسرا در هشتاد کیلومتری شهرستان قم ودر پارکملی کویر واقع شده است. این کاروانسرا در گذشته با نام های دژ کردشیر، قصر الحبص، قصر گچ وقلعه دیرکاج نیز شهرت داشته است. وسعت محوطه آن به دوازده هزار مترمربع می رسد که بنای کاروانسرا با هشت هزار متر مربع در میان آن واقع شده است. دیرگچین دارای ۴۳ حجره،حمام، مسجد، ایوان شاه نشین، حیاط خلوت و هشت اصطبل برای شتر، شاه نشین و انبار می باشد. بنای اصلی این کاروانسرا دارای مربع شکل است ودر چهار گوشه آن چهار طاقنما و ورودی مستطیل شکل استو گنبدی بر بالای آن قرار دارد. پی این بنا در دوره ساسانیان بنا شده اما ساختمان آن در دوره صفویه تکمیل شده است. این کاروانسرا به دلیل وسعت و کارایی و امکاناتش در بیشتر متون و منابع بعنوان مادر کاروانسراهای ایران شناخته شده است. بنابراین در سال ۱۳۸۲ بعنوان یک اثر ملی ایران به ثبت رسیده است.

    کاروانسرای پاسنگان:  در بیست کیلومتری شهرستان قم کاروانسرایی بنام پاسنگان قرار دارد که متعلق به سده سیزدهم هجری قمری استو توسط یک بازرگان قزوینی به نام حاجی محمدباقر در سال ۱۸۰۷ میلادی احداث شده است. این کاروانسرا دارای ۲۵۰۰ متر مربع مساحت دارد که به مانند کاروانسرای دیرگچین مربع شکل است. در چهار گوشه آن چهار برج نیم دایره به چشم می خورند و در طرفین ورودی این بنا ده طاق نمای تزئین شده با آجر قرار دارند و دارای شش اتاق، شانزده ایوان کوچک، حیاط، اتاق نگهبانی و محل نگهداری شتر میباشد. کاروانسرای پاسنگان در سال ۱۳۲۱ خورشیدی بعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

    مقبره باغ گنبد سبز:  مقبره های باغ گنبد سبز آثاری به جای مانده از قرن هشتم هجری قمری هستند و این سه اثر تاریخی در فرهنگ معماری ایران به برجهای آرامگاهی شهرت دارند. محله ای که این مقابر در آن قرار دارند به دروازه کاشان معروف است و مردم شهرستان قم این سه بنا را بصورت مجموعه مدفن سعد، سعید و مسعود که از بزرگان عرب های اشعری قم بوده اند می دانند. اما بر اساس کتیبه موجود در این اثر، سه گنبد فوق مدفن خواجه اصیل الدین، خواجه علی صفی و شخصی گمنام میباشد. هنر گچبری در این سه اثر به خوبی نمایان است و به زیبایی آن ها افزوده است. برج مقبره خواجه اصیل الدین و دو تن از خاندان امرای صفی به سال ۷۶۱ ه.ق ، برج مقبره خواجه علی سفی و سه تن از امرای خاندان صفی به سال ۷۹۲ ه.ق و در اخر برج شمالی متعلق به اواخر قرن هشتم و اوایل قرن نهم ه.ق می باشد. بدنه استوانه ی شکل این مقابر بصورت دوازده وجهی است که از داخل به هشت ضلعی منظم تغییر شکل داده است. تزئینات گچ بری این سه مقبره تاثیر گرفته از بنای گنبد سلطانیه است ونوع آجر چینی منظم و طرح های بسیار زیبایی از شمس های کار شده و کتیبه هایی با خط کوفی و گچبری شده سفید رنگ با زمینه لاجوردی با نقوش اسلیمی میان دو حاشیه نقاش و نگار شده اند. این اثر در سال ۱۳۱۰در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

    مدرسه جهانگیر خان: این مدرسه تاریخی مربوط به دوره صفویه و قاجاریه است که در شهرستان قم واقع شده است. اثری است ثبت ملی ایران در سال ۱۳۷۷٫ این مدرسه در دوره ای ساخته شد که مذهب شیعه در سراسر ایران روز به روز در حال گسترش بود و از این رو مدارس علمیه ای برای رونق آن بخصوص در دوره صفوی ساخته شد. مدرسه جهانگیر خان نیز یکی از این مدارس بود. بانی این مدرسه فردی بنام جهانگیر خان قشقایی بود. وی در یک خانواده از ایل قشقایی در روستای دهاقان در اصفهان به دنیا آمده است. وی تا سن چهل سالگی در ایل خود زندگی کرده بود و فردی با سواد و دارای مهارت های زیادی از جمله سوارکاری و تیراندازی بود.

    خانه زند (موزه مردمشناسی): این بنا خانه ای است تاریخی و بازمانده اواخر عصر قاجاریه در مرکز شهرستان قم و دارای معماری اصیل ایرانی است. خانه زند که امروزه به موزه مردم شناسی شهرت دارد در بافت قدیمی شهر قم در محله ای بنام گذرقلعه واقع شده است. خانه تاریخی زند در بین سالهای ۱۳۷۷ تا ۱۳۷۹ بعنوان آثاری ملی ایران به ثبت رسیده است. داخل این خانه دو حیاط وجود دارد که مربوط به خانه دو برادر از بازماندگان قاجاریه با نام های حاجی خان و حاج علی هستند که قدمت آنها به یکصد و سی سال پیش در اواخر دوره قاجاریه باز می گردد. مجموعه موزه مردم شناسی در این خانه دارای چهارده اتاق با چهارده ستون سنگی است. این بنا با توجه به مواد و مصالح موجود در منطقه که شامل سنگ، خشت، چوب، آجر و گچ بنا شده که شاخصه معماری عصر قاجار بوده و از مصالحی است که در شهرهای کویری ایران بیشتر از مصالح دیگر در ساخت بناها از آنها مورد استفاده قرار می گرفته است.

    موزه آستانه: موزه آستانه قم از قدیمیترین موزه های ایران است که در سال ۱۳۱۴ خورشیدی در داخل حرم معصومه ومکان فعلی مسجد شهید مطهری افتتاح شد و در فروردین ۱۳۶۱ به محل فعلی در میدان آستانه منتقل گردید. این موزه در دو طبقه و دو تالار تشکیل شده است. در این موزه مذهبی، قرآن های خطی، مسکوکات تاریخی، کاشی های قدیمی از دوره های اسلامی، انواع سفال هاو ظروف شیشه ای کهن، آثار منبت کاری و حجاری،قالی های دستبافت، نقاشی ها و فلز کاری و مانند آنها نگهداری می شود و برای دید عموم به نمایش گذاشته شده است. قدیمیترین بخش آثار موزه را سفالینه های پیش از میلاد مسیح تشکیل داده ند که از منطقه سیلک کاشان وبرخی نیز از منطقه باستانی صرم قم (متعلق به هزاره اول و دوم قبل از میلاد) هستند.

    آرامگاه صحن عتیق (آرامگاه شاهان): در محوطه بارگاه حضرت معصومه تعدادی از پادشاهان صفوی وقجری مدفون هستند. از جمله شاهان صفوی میتوان به شاه صفی، شاه عباس دوم، شاه سلیمان و شاه سلطان حسن اشاره کرد و از شاهان قاجاریه نیز فتحعلی شاه قاجار و محمد شاه قاجاردفن شده اند که بسیار مورد بازدید و علاقه گردشگرانی هستند که به شهرستان قم سفر میکنند. سنگقبر تمامیاین شاهان معروف صفوی و قجری از این مکان به موزه ها منتقل شده اند. همچنین قبر مهد علیا مادر ناصرالدین شاه قاجار و میرزا حسن مستوفی الممالک نیز در این محوطه هستند.

    سلفچگان

    سلفچگان یکی از شهر های استان قم با حدود سه هزار نفر جمعیت  است و دارای آب و هوایی مطبوع و مناظر طبیعی بسیار زیبایی بخصوص در بهار است. شهر سلفچگان برای این استان از نظر منابع و درامدهای اقتصادی و صنعتی حرف اول را می زند و بسیار حائز اهمیت است. از روستاهای خوش آب و هوای سلفچگان میتوان به روستای جنداب، یکه باغ، تاج خاتون اشاره نمود. پل تاریخی طایقان بجای مانده از دوران صفویه و قاجاری در روستایی به همین نام قرار دارد که در سال ۱۳۸۲ بعنوان اثر میلی ایران به ثبت رسیده است.

    کهک

    خانه ملاصدرا: منزل حکیم باشی ملاصدرا در شهرستان قم و در روستای کهک قرار دارد. خانه ای است قدیمی که در سال ۱۳۷۵ به ثبت آثار ملی رسیده است. این خانه در محله چال حمام که دارای بافت قدیمی و خانه های با معماری کویری است واقع شده. محمد ابن ابراهیم یحیی شیرازی، معروف به ملاصدرا حکیم باشی در این خانه اقامت داشته است. این بنا دارای شبستانی است چلیپایی که گرداگرد آن را در چهار گوشه، طبقه همکف و اول، حجره ها و اتاق هایی در بر گرفته است. تزئینات بنا شامل گچبریسجاده ای و مشبک های گچی در نورگیرها است. محوطه اصلی این ساختمان سقفی گنبدی شکل دارد که در راس گنبد شیشه های رنگی نور را به زیبایی به داخل هدایت می کند.

    غار کهک: این غار در ۸۶ کیلومتری شهرستان قم و درنزدیکی روستای کهک واقع شده است. دهانه این غار زیبا در ارتفاع ۱۹۵۰ متری از سطح دریا قرار دارد و به شکل دایره ای به قطر ۷۰ سانتی متر میباشد. این دهانه دایره ای شکل بر بالای دیواره ای به ارتفاع هشت متر واقع شده است که برای ورود به غار بایستی در حدود هشت متر ابتدایی را با طناب به پایین رفت. غار کهک از تعدادی سکوی بزرگ متوالی تشکیل شده که هر کدام به وسیله یک پرتگاه های ده تا بیست متری، از هم جدا می‌شوند. این پرتگاهها در زمان ‌های گذشته در اثر ریزش های بزرگی که در داخل غار رخ داده است‌، به وجود آمده ‌اند. در داخل غار دالان و دهلیز فرعی وجود ندارد. مسیر بازدید غار به علت وجود لایه هایی از خاک رس، بسیار مرطوب و لغزنده است. بلندی برخی از ستونهای آهکی این غار به چهارده متر می رسند. این غار یکی از زیباترین غارهای آهکی ایران است ولی بدلیل مسیر سخت بعنوان غارنوردی فنی باید از آن یاد کرد.

     

    خوراکی

    از جمله خوراکی های تولیدی این استان می توان به سوهان کره ای، حلوا، نان کسمه، نان شیرینی محلی قم اشاره نمود.

    سوهان کره ای: سوهان نوعی شیرینی ایرانی و محبوب است که در استان قم تولید می شود. سوهان را می توان به شکلهای مختلفی مانند لقمه ای، زعفرانی، حلوایی، کره ای و بصورت دسر عرضه کرد. سوهان کره ای قم از مرغوبترین سوهان های موجود در بازار های ایران است که بهترین کیفیت آن را در قم میتوان پیدا کرد. پخت سوهان در قم را به دوران قاجار نسبت داده اند و تاکنون ادامه دارد.

     

    صنایع دستی

    بسیاری از گردشگرانی که به استان قم سفر میکنند و به بازار شهر قم میروند از سوغات این شهرتان حتما خرید می کنند و با خود به یادگار می برند. از جمله این سوغات میتوان انواع خرمهره های آبی رنگ، قالی های دست بافت، فرش، معرق کاری را نام برد. قالی ‌های دستبافت استان قم یکی از مشهورترین صنایع دستی و سوغات قم هستند. در تیمچه‌ فرش‌ فروشان بازار قم  می‌توان انواع فرش ‌های زیبای قم را مشاهده کرد و به قدمت این هنر زیبا پی برد. فرش و قالی قم از هم نظر رنگ و نوع بافت،  و هم از نظر الیاف، ارزش و هنر  فرش ایرانی را نشان می‌دهند.

    • Loading...
    • 0

    دیدگاه‌های این نوشته