• زبان سایت

    No available translations found
  • ×
    Loading...

    جاذبه های گردشگری خراسان جنوبی

    استان خراسان جنوبی شرقی ترین استان ایران است که با کشور افغانستان و استانهای خراسان رضوی، سیستان و بلوچستان یزد و کرمان همسایه است. مرکز این استان بیرجند است و دارای آب و هوایی از نوع خشک و بیابانی است. خراسان جنوبی شامل محدوده ای جدا شده از خراسان بزرگ است که در سده های گذشته قهستان نام داشته است.

     

    بیرجند

    آرامگاه ابن خوسفی: آرامگاه ابن خوسفی محل دفن شاعر سده نهم هجری در شهر خوسف است که قدمت آن به بیش از ۵۰۰ سال پیش میرسد. در سال ۹۲۰ هجری قمری این بنا ساخته شده است و در قرن سیزدهم قمری مورد بازسازی قرار گرفته است. این بنای تاریخی دارای نقشه چلیپایی شکل و پوشش گنبدی شکل است که در سه جهت سه طاق نما با قوس جناقی دارد. همچنین در داخل این آرامگاه کتیبه ای کاشیکاری شده وجود دارد که با رنگ سفید مزین شده به اشعاری از ابن حسام خوسفی که اطراف مقبره را در بر گرفته است.

    بند دره: این بند تاریخی در فاصه هشت کیلومتری از بیرجند قرار دارد که در منطقه ای کوهستانی از رشته کوه باقران قرار گرفته است. احداث این سد یا بند به اواخر دوره زندیه و اوایل دوره قاجاریه باز می گردد. این سد در حدود ۱۴۰ سال پیش  به دستور امیر علم خان حشمت الملک از امرای بیرجند بنا شده است. ساختمان این بند با پیروی از شیارهای واقع در کوهستان در مناسب ترین قسمت دره پایین برروی طبقات رسوبی کف رودخانه بنا شده است. ساختمان این بند با استفاده از مصالحی مانند سنگ های شکسته کوه و آجرهای ۲۰ سانتی به شکل مربع با آهک و در بعضی نقاط با ساروج ساخته شده است که با توجه به گذشت زمان مقاومت خوبی از خود نشان داده است. در میانه دیواره بند دره یک محفظه عمودی به شکل چاه وجود دارد که در هر یک متر ارتفاع به سمت دریچه ای تعبیه شده است که به داخل بند راه دارد. این بند به دلیل کوهستانی بودن و خوش آب و هوا بودن منطقه یکی از جاذبه های گردشگری این ناحیه میباشد.

    ارگ کلاه فرنگی: ارگ کلاه فرنگی در شهر بیرجند قرار دارد و اکنون ساختمان بخشداری این شهر میباشد. این ارگ زیبا در دوره قاجاریه بین سالهای ۱۲۶۴ تا ۱۳۱۳ هجری قمری ساخته شده است که از یادگارهای اواخر دوره زندیه و اوایل دوره قاجاریه است. این بنا که در شش طبقه و به سبک زیگورات ساخته شده است از بناهای شاخص بیرجند بشمار می آید. از شش طبقه آن تنها دو طبقه آن دارای کاربری است و مابقی طبقات تنها به منظور فرم دهی به بنای آن ساخته شده اند. در مرکز این بنا حوض خانه با ویژگیهای معماری جالب توجهی وجود دارد. فضای حوض خانه از لحاظ تزئینات مهمترین بخش این عمارت هستند.

    عمارت اکبریه: عمارت اکبریه از بناهای تاریخی و زیبای بیرجند است و بجای مانده از دوره قاجاریه میباشدکه توسط شوکت الملوک در دو طبقه ساخته شده است. موزه مردم شناسی و باستان شناسی و علوم طبیعی بیرجند در این عمارت و باغ ایرانی قرار دارد. فرم معماری این بنا ترکی و الهام گرفته اس معماری روسی است که تلفیق آن با معماری ایرانی اسلامی، سبک معماری خاصی را نشان می دهد. این بنا شامل تالار آینه، گنبد کلاه فرنگی، تزئینات مقرنس لانه زنبوری و رسمی بندی است.

    قلعه فورگ: روستای فورگ از توابع بخش مرکزی شهرستان بیرجند است که در فاصله ۹۵ کیلومتری بیرجند قرار دارد. بافت تاریخی این روستا علاوه بر داشتن قلعه ای تاریخی از بافت بسیار سنتی و دیدنی نیز برخوردار است. این بافت بر اساس شکل توپوگرافی زمین شکل گرفته است و بصورت پلکانی در دامنه کوه بنا شده. قلعه فورگ نیز بر بالای صخره ای سنگی و بزرگ پس از قرون متمادی همچنان در تاریخ بیرجند قامت خود را استوار نگه داشته است. این قلعه تاریخی از سنگ، خشت و ملات گل احداث شده است. بنا به روایات تاریخی ساخت این قلعه در زمان نادر شاه افشار به دست میرزا بقاخان حاکم انجام شده است. و پس از وی پسرش میرزا رفیع خان ساختمان این قلعه را به پایان رسانده است.

    قلعه بیرجند: قلعه بیرجند که به قلعه پایین شهر نیز شهرت دارد بر فراز تپه ای قرار دارد و از خشت و گل و چینه ساخته شده است و همچون دژی تسخیر ناپذیر در شهر خودنمایی می کند. بنای اولیه آن به دوره صفویه باز می گردد اما شکل و شمایل امروزی اش مربوط به دوران قاجار است. هدف از ساخت این قلعه باشکوه مقابله با تهاجمات دشمنان به ویژه ازبکها و ترکمنها به این منطقه بوده است. در هنگام محاصره مردم این شهر، قلعه از طریق راهروهای زیرزمینی با مراکزی همچون ارگ کلاه فرنگی و ارک بهارستان ارتبط داشته است. در کاوشهای باستان شناسی دودوره معماری برای این قلعه تشخیص داده شده است که در دوره اول بنیان آن مربوط به دوره صفویه و دوره بعدی در دوره قاجاریه بوده است.

    مدرسه شوکتیه: مدرسه شوکتیه یا مدرسه شوکتی یکی از بناهای تاریخی بیرجند است و سومین مدرسه ایرانی به شیوه جدید و پس مکتب خانه های سنتی میباشد. ساختمان این مدرسه از محل موقوفات امیر اسماعیل خان معروف به شوکت الملک بوده است که ابتدا توسط محمد ابراهیم خان علم پدر اسدالله علم، در اسل ۱۳۰۸ هجری قمری به دست استادان و معماران یزدی ساخته شده است و در سال ۱۳۱۲ هجری قمری به پایان رسید. این بنا در ابتدا بعنوان حسینه طی چهار سال ساخته شد و پس از آن در سال ۱۳۲۶ به مدرسه تبدیل گشت. مدرسه شوکتیه به سبک معماری بناهای کویری ایران بصورت چهار فصل ساخته شده است و دارای یک حیاط مرکزی و بخش هایی پیوسته دور تا دور آن میباشد. حیاط بخش عمده ای از این بنا را تشکیل میدهد که با آجر کف آن فرش شده است. در میانه این حیاط حوضی قرار دارد که دارای سکویی به ارتفاع سی سانت از زمین است. سردر ورودی این مدرسه با طاق جناقی دارای تزئینات مقرنس میباشد. از بخش های زیبا و مهم این بنا می توان به ایوان بلند و باشکوه آن، هشتی، دهلیزها، حجره ها و شاه نشین آن نام برد.

    روستای ماخونیک: روستای ماخونیک خراسان جنوبی از روستاهای شگفت انگیز ایران است و به لحاظجاذبه های خاصش به شهر لی لی پوتها شهرت یافته است. اهالی این روستا یکی از جاذبه های گردشگری آن هستند که بعنوان کوتاه قامت تریناهالی ایران شناخته می شوند و قد آنها نهایتا به یک متر و چهل سانت میرسد. خانه های روستایی در این منطقه دارای سقف های کوتاهی هستند وو داخل انها نیز بسیار کوچک ساخته شده است. هر چند امروزه نسل های جدید از قد های مختلف و متنوعی برخوردارند اما خانه های این روستا همجنان از گذشته به شکل قبلی خود باقی مانده اند. یکی از عادات خاص مردم این روستا که آنها را عادتی زشت می دانستند شکار، سیگار کشیدن و چای نوشیدن بوده است.

    قائن

    مسجد جامع قائن: این مسجد تاریخی و زیبا دارای فضایی روحانی، معنوی و دیدنی است که با گذشت صدها سال از ساخت آن (بجای مانده از قرن هشتم هجری قمری) همچنان پابرجا مانده و از بلندترین عمارت های این شهر میباشد. در مورد بنای اولیه این مسجد اختلاف نظرهایی وجود دارد. استقرار یکی از پایه های این مسجد روی آتشکده ساسانیان گویای تاریخ کهن آن میباشد. این مسجد زیبا در سال ۱۳۱۶ خورشیدی بعنوان یکی از آثار تاریخی ایران به ثبت ملی رسیده است.

    آرامگاه بوذرجمهر: بنای آرامگاه بوذر جمهر از بناهای ساخته شده در قرن ششم و هفتم هجری قمری در اواخر دوره خوارزمشاهیان و اوایل ایلخانان است. مقبره بوذرجمهر بردامنه کوه ابوذر در ۵ کیلومتری قائن واقع شده است و آرامگاه یکی از عرفای نامدار، سیاستمدار و شاعر قرن چهارم و پنجم هجری قمری میباشد. این بنا به شکل چلیپایی و با معماری زیبایی ساخته شده است. در تزئینات داخل این مقبره از گچ استفاده شده است و نوع کاربندی پیشانی ایوانها به شکل طاق نماهای جناغی است، تزئینات گچبری زیر گنبد نیز از زیباترین بخش های این آرامگاه هستند. در کنار این مقبره درختی با عمر ۷۰۰ سال نیز وجود دارد که خود از جاذبه های گردشگری این منطقه می باشد.

    فردوس

    مدرسه علیا: مدرسه علیا یکی از زیباترین و بی نیر ترین مدارس دوره صفویه در اینران است که توسط فردی بنام میر علی بیک در اواخر دوره صفویه ساخته شده است. این مدرسه در شهر تاریخی تون (فردوس امروزی) بنا شده است. این مدرسه جزء مدارس چهار ایوانی است و از نظم هندسی بسیار بالایی برخوردار میباشد که می توان به تکرار فرم هشت ضلعی در پلان این بنا اشاره داشت. این بنای با ارزش و تریخی در سال ۱۳۴۷ هجری شمسی مورد استفاده طلاب و مدرسین علوم دینی بوده است.

    آسیاب آبی باغستان: آسیا آبی باغستان اثری تاریخی است بجای مانده از دوره صفویه که در روستای باغستان از توابع فردوس قرار دارد. این اثر تاریخی در سال ۱۳۸۸ بعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این بنا از قدیمی ترین بناهای تاریخی این شهر است که پس از زلزله سال ۱۳۴۷ نیز همچنان بر جای خود استوار مانده است. دهانه ورودی آسیاب آبی باغستان به سمت جنوب است و آب از قسمت بالا وارد تنوره آجری آن می شود و پرده ها را می چرخاند. مصالح بکار رفته در ساخت این بنای تاریخی قلوه سنگ و ملات گچ و آجر است. داخل آن یک اتاق بزرگ به سمت آسیاب است که در آن چهار سکو وجود دارد و تمام سقفهای ساختمان این آسیاب آبی بصورت تاقی شکل ساخته شده اند. ویژگی بارز این بنا قرار گرفتن در کنار شیبی است که باعث می شود آب از ارتفاع مناسبی به پایین بریزد و چرخهای آسیاب را بچرخاند.

    سایر

    غار فارسان (قائنات): غار فارسان مربوط به دوره های تاریخی پس از اسلام است که در شهرستان قائنات واقع شده است. یکی از مهمترین آثار تاریخی کشف شده در این غار بقایای معماری سازه ای سنگی است با ملاطی از ساروج. قبل از دهانه اصلی این غار پلی سنگی به چشم می خورد که زیبایی خاصی به این غار داده است. این غار حفره ای است که به طور معمول بر اصر حل شدن سنگ ها با آب و ذوب شدن یخ ها ایجاد شده است.

    طبیعت کویری و کوهستانی: با توجه به این نکته که بخش های زیادی از استان خراسان جنوبی در کویر بزرگ و مشهوری بنام کویر لوت قرار دارد، دارای جاذبه های طبیعی شگفت انگیز و خاصی است. از جمله این جاذبه های زیبا می توان به کویر لوت، بیابانها، جنگلهای کوهستانی شاسکوه در قائنات، جنگل های نهبندان، جنگل طاق گرماب و دشت هایی با افق بی انتها مانند دشت خور و دشت سربیشه و همچنین کلوتها اشاره داشت.

    شهرستان طبس: طبس شهری است کویری در استان خراسان جنوبی که با حادثه از بین رفتن نیروهای آمریکایی در صحرای طبس شهرت یافته است. این شهر تاریخی و زیبا دارای آب و هوایی بیابانی دارد و در شرق این شهر رشته کوه بلندی بنام رشته کوه شتری قرار گرفته است که ضلع شرقی چاله بزرگ طبس را تشکیل داده است. طبس از دوره هخامنشایان و ساسانیان دارای ارزش بوده و اتفاقات مهمی در این دوره ها در آن صورت گرفته است. اینشهر در زمان هخامنشیان شهری مرزبانی بشمار میرفته است. از جاذبه های تاریخی این منطقه می توان به حرم مطهر حسین ابن موسی کاظم و باغ گلشن اشاره داشت.

    باغ گلشن (طبس): باغ گلشن بجای مانده از دوره زندیه و قاجاریه است ودر شهر طبس قرار دارد. این اثر زیبا و تاریخی در سال ۱۳۵۵ خورشیدی بعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این باغ باشکوه از مهمترین باغ های ایرانی بشمار میرود. طراحی این باغ بر اساس نمونه چهار باغ است. معمار اولیه این بنا که آن را مربع شکل ساخته است، طبیعت سبز ان را بر اساس نوع درختان بصورت شطرنجی طراحی و کاشته است.

    خوراکی

    تاریخ، سنت و اداب و رسوم در خراسان جنوبی موجب شده است از تولیدات غذایی خوبی برخوردار باشد. استان خراسان جنوبی را مانند خراسان رضوی و شمالی با زعفران آن میشناسند. اما این استان دارای تولیدات غذایی و غذاهای لذیذی نیز است که به این موارد می توان اشاره کرد : زعفران، زرشک، نبات زعفرانی، میوه های خشک شده، آلو، عناب، اشکنه بلغور شیر، بلغور پلو، قوروت بادمجان، کوکوی کما، کشک سالاری، آش شلغم. از شیرینی های این منطقه از ایران نیز می توان به شیرینی زنجبیلی و نان خشکه اشاره داشت.

    صنایع دستی

    هر استانی بنا به فرهنگ و قدمت تاریخی اش و همچنین آداب و رسوم مردمانش دارای صنایع دستی محصوص به خود هستند. در استان خراسان رضوی نیز مانند سایر استان ها می توان این تنوع تولیدات بومی وصنایع دستی را مشاهده نمود. از جمله انها می توان به این موارد اشاره داشت : قالی و قالیچه، پای پوشهای سنتی، پارچه بافی، رودوزی، سفال، صنایع چوبی، حصیربافی، تزیینات فلزی و نساجی سنتی.

    • Loading...
    • 0

    دیدگاه‌های این نوشته