با توجه به نوسانات قیمت ارز پیش از رزرو تورها با کارشناسان آژانس تماس حاصل فرمایید.
برای اخذ خدمات گردشگری بیش از امکانات مندرج در وب سایت با کارشناسان ما تماس حاصل بفرمایید.02144893189
  • زبان سایت

    us En
  • ×

    نغمه ریزید غیاب مه نو آخر شد
    باده خرم عید است که در ساغر شد
    روز عید است ، سوی میکده آیید به شکر
    که ببخشند هر آنکس که در این دفتر شد . . .
    عید سعید فطر بر شما مبارک

    استان مرکزی که به قلب صنعتی ایران شهرت دارد از شمال به تهران و قزوین و از غرب به همدان و از جنوب به لرستان و اصفهان و از شرق نیز با قم همسایه است. مرکز این استان شهرستان اراک می باشد و از شهرهای مهم آن می توان به دلیجان، آشتیان، خمین، ساوه و محلات اشاره نمود. قبل از ورود به اسلام به این استان بیشتر مردم اراک زرتشتی بودند و وجود آتشکده های مختلف مانند آتشکوه وره در آشتیان و آتشکده خورهه در محلات و . . . شاهد این مدعاست. آب و هوای این استان به دلیل وجود کوههای مرتفع، مجاورت با حاشیه کویر ایرانو مجاورت با بخشی از حوض سلطان و کویر میقان و نیز دریاچه نمک و به دلیل قرار گیری در نقطه تلاقی دو رشته کوه مهم البرز و زاگرس دارای آب و هوای بسیار متنوعی است. دشتها، دامنه های سرسبز، ارتفاعات این استان بسیار زیبا و چشم نواز هستند.

     

    اراک

    بازار تاریخی اراک: بازار اراک یکی از بناهای نخستین این شهر است که در بافت مرکزی سلطان آباد (نام قدیم اراک) واقع شده است. بنای اولیه این بازار زیبا توسط حاکم وقت اراک فردی بنام سپهبد اعظم که نام مسجد و مدرسه ای در بازار نیز به این نام وجود دارد در قرن۱۳ بوده است. مجموعه بزرگ بازار اراک شامل حمام، مسجد، مدرسه، آب انبار ها، گذرها و کاروانسراها است که در زمان فتحعلی شاه قاجار در سال ۱۲۲۸ هجری قمری بنیان گذاشته شده است. این بازار به مرکزیت چهارسوق، دارای مسیر شمالی، جنوبی و شرقی، غربی است که از چهار سو به دروازه های قدیم شهر اراک متصل میشده است و به نوعی استراتژیک ترین نقطه شهر در زمان های گذشته بوده است.

    مدرسه سپهداری: در بافت قدیمی شهر اراک و در نزدیکی بازار تاریخی اراک مجموعه مسجد و مدرسه بسیار زیبایی قرار دارد که در زمان حکومت فتحعلی شاه قاجار توسط حاکم وقت اراک فردی بنام سپهبد اعظم همزمان با آغاز ساخت بازار اراک احداث شده است. این مسجد و مدرسه در طول حیات خود به ویژه در دوره قاجاریه و پهلوی از اعتبار و اهمیت بالایی برخوردار بوده است. این مسجد نخستین بنای شهری اراک است که با اقتباس از سبک مدارس در دوره صفویه بنا شده است و دارای کاشیکاری های ظریف و زیبای دوره قاجاریه است. معماری داخل این مسجد و مدرسه از طرح چهار ایوانی پیروی می کند که از میان آن دو ایوان شمالی و جنوبی بلندتر و عظیم تر از دو ایوان دیگر هستند. پیرامون حیاط این مسجد نیز ۲۵ حجره قرار دارند و هر حجره دارای یک ایوان کوچک در جلو و قسمت نشیمن در عقب است. سردر و لچکی حجره ها با کاشیهای خشتی هفت رنگ تزیین شده اند. گنبد این بنا یک پوش است و در نوع خود در فهرست بزرگترین گنبدهای آجری در بافت قدیمی اراک بشمار می رود.

    حمام چهار فصل: موزه چهار فصل اراک، حمامی ۲۰۰ ساله میباشد که بیش از دو دهه است که به محل نگهداری اشیاء تاریخی و نمایش آداب و رسوم استان تبدیل شده است و با گذر از این موزه میتوان مراحل مختلف یک عروسی در اراک را مشاهده نمود. حمام موزه چهار فصل اراک از آثار دوره قاجاریه است که علاوه بر سبک زیبا و منحصر بفرد خود، دارای پیچ در پیچ های جالبی است که مخاطب را به این فکر وا می دارد که مردمان روزگاران گذشته چگونه به این حمام می آمده اند و از آن استفاده می کردند. رختکن این حمام با کاشی های زیبای هفت رنگ تزیین شده است و سقف آن به صورت گنبدی شکل بوده که از طریق هست ستون استوار است. این ستونها دارای پیچگاه های دیدنی و کاشی های منقوش به گل مرغ است. حمام چهار فصل بعنوان موزه مردم شناسی استان مرکزی در شهر اراک شناخته می شود که در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

    خانه تاریخی حسن پور: این تاریخی و قدیمی با معماری زیبا و چشم نوازش در اولین گذر سمت چپ بعد از چهارسوق بازار اراک در مقابل مدرسه و مسجد سپهداری واقع شده است. طبقه همکف این خانه شامل اتاقهای زمستان نشین، آشپزخانه، انبارهای آذوقه و ورودی اصلی بنا است و طبقه اول نیز شامل اتاق های شاه نشین و تابستان نشین است. سازه اصلی این بنا از خشت ساخته شده است و پی های آن را به وسیله سنگ های بزرگ و دوغاب گل و اهک ساخته اند. نمای این خانه با استفاده از آجر، کاشی و گچ مزین شده است. این بنا مانند بناهای اولیه مسکونی شهر اراک درونگرا با حیاطی مرکزی است و در سه طبقه جهت شرقی، شمالی و جنوبی بنا شده است که ساختمانهای آن به سمت حیاط می باشند. تنها کاربزد این بنای تاریخی مسکونی بوده است.

    غار سفید خانی: این غار در ۱۸ کیلومتری جنوب شهرستان اراک و در کوه سفید خانی قرار دارد. وجه تسمیه آن برف فراوان این کوه است که در تابستان در برخی قسمتهای سایه گیر آن به چشم می خورد. در دامنه این رشته کوه چشمه های آب فراوانی وجود دارد که معروفترین آن چشمه چپقلی است. از زیبایی های این غار وجود “دودکش جن” است که در دهانه غار بصورت تنوره ای باز دیده می شود. همچنین استاگلامیت های فراوان و زیبایی در این غار وجود دارند که بسیار دیدنی هستند.

    بقعه پیر مراد: در فاصله ۱۴ کیلومتری شمال شرقی اراک برجو گنبدی آجری بسیار زیبایی وجود دارد که به بقعه پیر مراد شهرت دارد. این بنا که در دوره سلجوقیان ساخته شده است از یک پایه ۱۲ ضلعی تشکیل شده است که ارتفاع آن به ۱۴ متر میرسد و یک گنبد آجری به ارتفاع حدود ۵ متر که بر روی آن قرار گرفته است تشکیل می شود. از داخل بنا راه پله ای به پشت بام وجود دارد که برای موارد خاص استفاده می شده است. در مرکز بقعه و در زیر گنبد دو پوش این بنا، دو عدد سنگ قبر کوچک و بزرگ با اشکال ویژه و خط کوفی بر روی مقبره مربع شکل نصب گردیده است.

    نراق

    دره آبشتا: دره آبشتا که به آبشار گیسو نیز شهرت دارد در شهرنراق و ۱۵ کیلومتری شهرستان دلیجان واقع شده است. یکی از ویژگیهای این آبشار وجود صخره های فراوان در اطراف آبشار است که خود باعث جذب صخره نوردان و گردشگران علاقمند به طبیعت به این محل شده است. شهرستان نراق یکی از مکانهای گردشگری استان مرکزی است که مردم شهرهای اطراف در ایام تعطیل این منطقه را برای سفر و گردش انتخاب می کنند.

    آب انبار نراق: آب انبار حاج عبدالباقی یکی از زیباترین وسالم ترین آب انبارهای شهر نراق است که امروزه به موزه آب تبدیل شده است. در استان اراک بویژه در شهر نراق آب انبارهای متعددی وجود دارد که این اب انبار معروف نراق، با زیبایی خود جلوه ای از ذوق و تفکر ایرانیان در تامین اب است و از جاذبه های گردشگری این ظهر بشمار می رود. این آب انبار که از شاهکارهای دوره قاجاریه است که به علت نزدیک بودن به معماری کاشان از اصالت خاصی برخوردار است.

    امامزاده سلیمان: در این زیارتگاه شش امامزاده به نامهای هادی، سلیمان نواده امام علی، مهدی، مطهر، طاهر و حسن ازنواگان امام کاظم مدفون شده اند. ساختمان این زیارتگاه در شهر نراق در بخش جنوبی راه دلیجان به کاشان و در کنار جاده واقع شده است. این بنا از آثار قرن هفتم و سبک ان برجی با گنبد بلند است.

    امامزاده یحیی: امامزاده یحیی از نوادگان امام کاظم است. این زیارتگاه در غرب امامزاده سلیمان در نراق قرار دارد. این بنا از آثار قبل از دوره صفویه است که در عصر صفویه، ایوان خشتی در شمال و بخش های دیگری در اطراف آن اضافه شده است. گنبد آن از بیرون بصورت برج واز درون بصورت مربع شکل دیده میشود. این بنا از بناهای سده هفتم می باشد و سبک معماری آن معماری مغولی است و از ساختمانهای منحصربه فرد این استان بشمار می رود.

    محلات

    شهر محلات از شهرهای خوش آب و هوای ایران است که در استان مرکزی قرار دارد. محلات از شهر تهران ۲۶۲ کیلومتر فاصله دارد وبه شهر گلها شهرت دارد. محلات دارای چشمه های آب معدنی متعدد است و آب درمانی این شهرستان که آب گرمهای متعددی دارد توانسته است به قطب گردشگری استان مرکزی تبدیل شود.

    باغ گلهای ایرانی: باغ های گل شهرستان محلات که از نیمه فروردین دایر و تا اخر اردیبهشت ماه ادامه دارد یکی از بزرگترین مراکز تولید گل و گیاه در کشور است و چیزی در حدود ۴۰۰ هزار گل لاله در فضایی به وسعت ۱۵ هزار متر مربع نظر بسیاری از گردشران را نیز به خود جلب نموده است و این منطقه را تبدیل به قطب گردشگری گل و گیاه کرده است. باغ های گل وگیاه محلات حتی در فصول دیگر سال نیز دایر هستند.

    روستای خورهه: در روستای خورهه آثار تاریخی محوطه خورهه بقایای یک کوشک و یک حاکم نشین متعلق به دوره اشکانی قرار دارد و بر اساس نتایج کاوشهای صورت گرفته می توان تاریخی بین قرن اول قبل میلاد تا قرن اول میلادی را برای آن در نظر گرفت که تا آخر دوره اشکانی نیز به حیات خود ادامه داده است.

    سایر

    غار چال نخجیر (دلیجان): غار چال نخجیر در میان راه دلیجان به نراق واقع شده است و مسیر دسترسی به این غار از دلیجان بسمت نراق است. نام این غار برگرفته از کلمه چال که از چاله آمده است و نخجیر به معنی شکارگاه است. این غار زیبا از اعجازهای طبیعت است که در دل کوه جای گرفته است. گفته می شود این غار ابتدا در سال ۱۳۶۸ به دست چوپانهای این ناحیه کشف شده است و مسیرهای آن به مرور توسط کوهنوردان کشف شده است. قدمت این غار نزدیک به ۷۰ میلیون سال می رسد و از دیدن یهای طبیعی و تاریخی این استان بشمار می رود. این غار جزو غارهای آهکی و زنده دنیا است و از جمله غارهای طبقاتی است که از سه طبقه تشکیل شده است. علت شکل گیری غار چال نخجیر حرکت گسل معکوسی بوده است که در منطقه “کارستی واران” وجود داشته و از نظر زمین شناسی به اواخر دوره “الیگوسن” می رسد. حدود نود و پنج درصد دیواره های این غار پوشیده از رسوبات آهکی ومیابقی از سنگ هستند. این غار دز سال ۱۳۸۴ به ثبت فهرست آثار ملی ایران رسیده است. تالارهای عروس، گل کلمی، آبشار گلی، فرسنگ و هیولا از جمله بخش های توریستی و دیدنی این غار هستند.

    آرامگاه پروفسور حسابی (تفرش): آرامگاه دکتر حسابی که از نوابغ ایران زمین و نابغه جهان علم و اندیشه است، پس از ۹۰ سال زندگی پربار علمی در سال ۱۳۷۱ در شهر تفرش به خاک سپرده شد. وی متولد ۱۲۸۱ در تهران بود ولی پدر و مادری اهل تفرش داشته است. امروزه گردشگران و علاقمندان به وی و شاگردانش بر مزار وی حاضر میشوند و از این مقبره بازدید می کنند.

    قلعه سالار محتشم (خمین): قلعه سالار محتشم درداخل شهر خمین واقع شده است. بنای مذکور در زمان ساخت و استفاده اولیه در محله ای سرسبز در مان باغهای شهر خمین واقع شده بود، اما بعدها با توسعه شهر خمین و عدم توجه به این مراث فرهنگی و تاریخی باغهای اطراف نابود و امروزه این بنای تاریخی در میان شهر قرار گرفته است. قدمت این خانه تاریخی به حدود ۱۱۵ سال پیش یعنی اواخر دوره قاجاریه میرسد و بانی این ساختمان فردی بنام “میرزا علی خان کهرهای” ملقب به سالار محتشماز صاحب منصبان دوره قاجاریه بوده است. قلعه فوق در حالت اولیه در درون باغ مشجری قرار گرفته بوده است و اطراف آن را دیوارهای بلندی محصور کرده بودند. این قلعه از معماری رومی ایرانی برخوردار است.

    قلعه دختر (ساوه): قلعه دختر یا قیز قلعه در ۲۳ کیلومتری شهر ساوه قرار دارد و یکی از مهمترین آثار تاریخی و معماری ایران بشمار می رود که در مناطق مرتفع و سخت گذر ایران در دوره باستان است که تاکنون ناشناخته مانده است. عظمت این بنا و فلسفه وجودی آن در این منطقه به جدی جالب است که می توان از آن بعنوان یکی از منابع مهم گردشگری استان مرکزی اشاره کرد. قصر، عبادتگاه و دژ دفاعی قلعه دختر ساوه بر روی سخره بلندی مشرف به دشت ساوه بنا شده است که از سه طرف شرق، غرب و جنوب به وسیله صخره های متعدد دیگری احاطه شده است.

    خوراکی ها

    از جمله غذاها و خوراکی ها و مواد غذایی متنوع و خوش مزه این استان که در منطقه کوهستانی و محل تلاقی دو رشته کوه البرز و زاگرس قرار دارد میتوان به آش ترخینه، آبگوشت دودار، کباب ته تالی، آش خیار، آش شیر، خورشت فسنجان و کشک، گردو ممتاز، انار، کال جوش، آش اشکنه، پتله پلو، کوفته تفرشی، رشته پلو، عسل، کوفته اراکی اشاره کرد. نان فطیر، باسلوق، چوز قندی، گوش فیل و حلوا ارده نیز از شیرینی های این استان هستند.

    صنایع دستی

    صنایع دستی و سوغات این استان متنوع و زیبا هستند. از جمله آنها می توان به گیوه بافی، فرش ساروق، قالی و قالیچه، منبت کاری اشاره نمود.

    استان لرستان را به آبشارهای زیبا و چشم انداز های طبیعی بسیار زیبای آن می شناسند. استانی قرار گرفته در حاشیه رشته کوه های زاگرس و همنشین با درختان بلوط. اشترانکوه با ۴۰۵۰ متر ارتفاع، بلندترین نقط لرستان است. این استان با استانهای همدان، مرکزی، خوزستان، اصفهان، ایلام و کرمانشاه همسایه است ومرکز این استان شهرستان خرم آباد میباشد. هر چند از لحاظ آثار تاریخی غنی نیست و از تنوع بسیار کمی برخوردار استف اما جاذبه های طبیعی این استان جور کمبود آثار تاریخی اش را کشیده است و لرستان را به یکی از زیباترین مناطق طبیعی ایران تبدیل کرده است. آبشارهای متوع و زیبا، دشت ها و کوهستان های شگفت انگیز لرستان در کنار زیبایی های زیستی گیاهی و جانوری باعث شده هر ساله گردشگران داخلی و خارجی زیادی از طبیعت این استان دیدن کنند.

     

    خرم آباد

    قلعه فلک الافلاک: قلعه فلک الافلاک قلعه ای تاریخی در مرکز شهر خرم اباد است است. این بنا بر فراز تپه ای مشرف به شهر ودر نزدیکی رودخانه قرار گرفته است و با ارزش تریناثر تاریخی و گردشگری این شهر میباشد. تاریخ ساخت این قلعه به دوره ساسانیان باز می گردد و در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. اینقلعه زیبا به لحاظ موقعیت استراتژیکی اش در قرن چهارم هجری قمری بعنوان مقر حکومت در زمان آل بویه درآمد. پس از آن نیز خزانه حکومتی خاندان بدر،  مقر حکومتی اتابکان لر و والیان لرستان در دوران صفویه تا قاجار نیز در این قلعه مستقر بوده است. سرانجام به پادگان نظامی تبدیل شد و مدتی در زمان پهلوی نیز بعنوان زندان کاربرد داشته است. این قلعه دارای هشت برج و دو حیاط مستطیل شکل با مساحت تقریبی ۵۳۰۰ متر مربع است و دیوارهای آن به ۲۳ متر می رسد.

    آبشار بیشه: آبشار بیشه یکی از آبشارهای شهرستان خرم اباد است که در نزدیکی شهرستان درود و ایستگاه راه آهن بیشه قرار دارد. آبشار بیشه چهل و هشتیمن اثر ملی است که توسط سازمان میراث فرهنگی و گردشگری در زمستان ۱۳۸۷ در فهرست میراث طبیعی ایران قرار گرفته است. ارتفاع این آبشار زیبا ۴۸ متر تا نقطه برخورد به زمین است. عرض این آبشار نیز ۲۰ متر است. به علت همجواری آبشار بیشه با جنگلهای بلوط زاگرس و روستای بیشه دارای موقعیت مناسب گردشگری است و از جاذبه های با ارزش و زیبای این منطقه بشمار می رود.

    آبشار نوژیان: آبشار نوژیان در ۳۶ کیلومتری جنوب شرقی خرم اباد قرار دارد. این آبشار بسیار بلند و چشم نواز یکی از زیباترین جاذبه های طبیعی این استان بوده که هر ساله گردشگران زیادی برای دیدن آن به ناحیه از لرستان سفر می کنند. آبشار نوژیان با طول ۹۸ متر بلندترین آبشار ایران است و به همین دلیل به این آبشار لقب آنجل ایران داده اند. جنگل های اطراف این آبشار از درختان انبوه و سرسبز جنگلهای بلوط زاگرس پوشیده شده است.

    آبشار وارک: این آبشار در غرب گردنه نوژان و در نزدیکی آبشار نوژان قرار گرفته است. فاصله این آبشار تا شهرستان خرم اباد تنها ۶۰ کیلومتر است و سرچشمه آبشار یک صخره سنگی است و پس از آن طی حدود ۱۵ متر از صخره دوم فرو ریخته و آبشار دوم را بوجود می آورد. ارتفاع این آبشار زیبا به ۵۷ متر می رسد و عرضی معادل ۵۰ متر دارد.

    دریاچه کیو: دریاچه کیو درشمال شرق شهر خرم آباد قرار دارد و از جاذبه های گردشگری داخل شهر خرم اباد است. مساحت این دریاچه هفت هکتار و عمق آن بین سه تا هفت متر میباشد. این دریاچه زیستگاه مناسبی برای جانوران آبزی و پرندگان بشمار می رود. کیودر گویش محلی مردم خرم آباد به معنی کبود رنگ و آبی است و دلیل استفاده از این لغت، زلالی آب دریاچه کیو و عمق آن است که به رنگ آبی و نیلی دیده می شود. اطراف این دریاچه انواع رستورانها و کافه ها، شهر بازی، زمین بازی ، پارک و سرویس بهداشتی وجود دارد و آخر هفته ها بسیار شلوغ بوده و گردشگرانی هم که به این شهر سفر می کنند حتما  سری به این دریاچه خواهند زد.

    پل کشکان: این بنای تاریخی از کهنو ارزشمند شهر خرم اباد است و در مسیر کوهدشت بر روی رودخانه کشکان واقع شده. پل کشکان از بزرگترین پلهای ایران است که ساخت آن به دوره هخامنشیان و ساسانیان باز می گردد. طول این پل در حدود ۳۲۰ متر است و عرضی برابر با ۲۰ متر دارد. ارتفاع پل کشکان در مرتفع ترین قسمت ۲۶ متر و در کوتاهترین بخش به ۱۰ متر می رسد و از دوازده طاق این پل تاریخی تنها سه طاق آن تخریب شده اند و مابقی سالم  مانده اند. مصالح استفاده شده در این پل سنگ، آجر وگچ میباشد. در کنار پل کشکان بقایای سه پل دیگر وجود دارند که بجای مانده از دوره ساسانیان هستند.

    آبشار افرینه: روستای افرینه در ۸۰ کیلومتری شهرستان خرم اباد واقع شده است و آبشاری به همین نام در آن قرار دارد. این آبشار زیبا یکی از پر آب ترین آبشار های این استان است که مابین خرم اباد و پل دختر قرار دارد. بهترین فصل مشاهده این آبشار فصل های بهار و تابستان است که دارای مناظر بدیع و چشم نوازی میباشد.

    آبشار گریت: این آبشار که به آبشار سرکانه نیز شهرت دارد در ۵۰ کیلومتری خرم اباد واقع شده و در منطقه ای کوهستانی و در کنار روستایی بنام گریت در دره ای خوش آب و هوا واقع شده است. ارتفاع این آبشار زیبا ۱۵ متر است و در مسیر عبور رودخانه گریت به سمت روزدخانه سزار بر اثر عبور از ناهمواریهای منطقه و مسیر عبور رودخانه ترس بوجود آمده است.

    گرداب سنگی: گرداب سنگی بنایی است مدور و متشکل از یک دیواره عظیم سنگی در غرب خرم آباد  که بصورت مدور ، دور تا دور چشمه ای فصلی بنا شده است. قطر این سازه ۱۸ متر با پهنای ۳ متر و بلندی ۱۰ متر از کف چشمه است. این بنا برای استفاده آب آشامیدنی و توزیع آن در سطح شهر ساخته شده بود و مواد و مصالح استفاده شده در ساخت آن سنگ های لاشه ای همراه با ملات ساروج (ترکیبی از گچ و آهک و …) میباشد.

    بروجرد

    پل قلعه حاتم: بنای تاریخی پل قلعه حاتم در شهرستان بروجرد قرار دارد و یکی از آثار تاریخی این استان است که در سال ۱۳۷۸ به ثبت رسیده و از آثار ارزشمند دوره قاجاریه میباشد که تا به امروز باقی مانده است. این پل به ثبت آثار ملی ایران رسیده است و بر خلاف پل های معمول دوران خود، کاربردی متفاوت داشته است و برای انتقال آب بر فراز رودخانه از آن استقاده می شده است. برای این کار آب را از سر چشمه های کوه مقابل به سمت روستای قلعه حاتم و شهر بروجرد انتقال می دادند بدون اینکه آب به رودخانه سرازیر شود. این پل تاریخی طولی بر ابر با ۲۶۰ متر و عرض حدود ۵/۲ متر دارد. مصالح به کار رفته در ساخت این پل در بخش هایی آجر و در بخش هایی از سنگ میباشد.

    مسجد جامع: مسجد جامع بروجرد از بناهای با ارزش این استان است و از نخستین مساجدی است که بنای اصلی آن در قرن دوم تا سوم هجری در این شهر بنا شده است. این مسجد در دل یکی از محله های قدیمی شهر به نام دودانگه واقع شده است و از لحاظ معماری وقدمت، از بناهای لسرستان میباشد. این مسجد بر روی یک آتشکده نیمه ویران بنا شده است. شبستان شمالی مسجد جامع اندکی دیرتر و در قرن چهارم بنا شده است. با توجه به تاریخ طولانی ساخت این بنا، آسیب های متعددی بر ان وارد آمده است و بارها مورد بازسازی قرار گرفته است. شواهد و کتیبه های موجود در این مسجد از بازسازی مسجد در دوره های مختلفیهمچون سلجوقیان، صفوی و قاجاریه خبر می دهند. معماری این مسجد تلفیقی از معماری ساسانیان و دوره اسلامی در ایران است و واز این لحاظ دارای ارزش میباشد. قدیمی ترین بخش این بنا گنبدخانه آن است که به گفته مردممنطقه از بخش آتشکده آن به جای مانده است.

    الیگودرز

     آبشار چکان: آبشار چکان یکی از آبشارهای استان لرستان است که در شهرستان الیگودرز قرار دارد. ارتفاع این آبشار زیبا به ۳۰ متر می رسد و عرض تاج آن ۴ متر میباشد. آبشار چکان از جاذبه های زیبای رشته کوه های زاگرس است و چشم انداز بسیار زیبایی از طبیعت را پیش چشم گردشگران گذارده است. آب این آبشار از داخل تونل سنگی طبیعی به بیرون می آید و پس از ریزش سی متری بر دشت چکان در رودخانه جاری میشود.

    قلعه باجول: این بنا در دوره زندیه و اوایل دوره قاجار ساخته شده است. برج مدور آجری ، ایوانی با دو ستون سنگی، نقش برجسته هایی با نقوش شکار و گل و گلدان و صحنه شکار شیر توسط اژدها از جاذبه های منحصر به فرد این بنای تاریخی هستند. قلعه باجوکه به قلعه ناکام نیز معروف است در گذشته خانه اربابی بوده است که در این منطقه زندگی می کرده است. این قلعه در گذشته دارای دو برج بوده است که از آن بعنوان جایگاه حفاظتی استفاده می شده است. در حال حاضر یکی از این دو برج تخریب شده است. مصالح این بنا غالبا آجرهای پخته مکعبی شکل  ۱۵در ۱۵ و مصالح سقف آن نیز از تیرهای چوبی و الوار تشکیل شده است. حیاط آن مستطیل شکل است و از آجرهای مکعب شکلی کف پوش شده است. این بنا در سال ۱۳۸۰ در فهرست آثار تاریخی ایران به ثبت رسیده است.

    سایر

    سنگ نگاره های تیمره: اینجا کوه های زاگرس در فلات مرکزی ایران است. ۱۲ هزار سال پیش در اواخر دوران پارینه سنگی و آغاز عصر نوسنگی در خاورمیانه، مردمان بعضی قبیله ها غارنشینی را رها کرده و در دشت های نزدیک به رودخانه پناهگاه هایی برای خود ساخته اند تا نخستین نشانه های تمدن بشر بر سیاره زمین ظهور کند. این تجسمی از دورانی است که سبب پیدایش هزاران نقش اسرار آمیز بر سنگ های منطقه ای وسیع به نام تیمره شده است. منطقه ای که با وجود دست کم بیست و یک هزار سنگ نگاره، هنوز در جامعه جهانی و حتی میان برخی باستان شناسان ایرانی ناشناخته مانده و کمتر ردی از آن در منابع پژوهشی و یا جاذبه های دیدنی ایران یافت می شود. نتایج دور نخست قدمت سنجی با فناوری جدید نشان داد که پیشینه برخی نقوش تیمره به هفده هزار سال پیش بر می گردد که بسیار کهن تر از بررسی های اولیه است. بز کوهی که بیش از ۸۰ درصد نقش های این منطقه را شامل می شود و نقش اصلی در سنگ نگاره  ها و سفالینه های فلات ایران و بین النهرین است،‌ نماد رویش و باروری طبیعت دانسته شده است.

    غار کلماکره (پل دختر): این غار یک غار با ارزش تاریخی در استان لرستان است و در شهرستان پل دختر در جنوب این استان واقع شده است. در غار کلماکره آثار زیادی از ایران باستان بدست آمده است اما متاسفانه بیشتر آنها قیبل از رسیدن به موزه ها از ایران قاچاق شده اند و خارج گردیده اند. به روایات تاریخ و مورخان بسیاری این غار محل خزانه مهم دولت های ایران باستان مانند هخامنشیان و ساسانیان بوده است. مهمترین و با ارزشترین اشای کشف شده در این غار کاسه های ماهی بادامی هستند. معنی واژه کلماکره به زبان محلی به معنی جایگاه بز کوهی و انجیر است. داخل این غار چشم انداز زیبایی از استالاگمیت (یا چکیده سنگ ها : ستونای از مواد معدنی که از کف غار به بالا آمده باشند) و استالاگتیت وجود دارد. این غار از چهار تالار نسبتا بزرگ و دهلیز های بسیار کوچکی تشکیل شده است. عبور از آنها بسیار دشوار می باشد.

    دره شیرز (کوهدشت): دره شیرز در غرب شهرستان کوهدشت در میان دشت پهناور و حاصلخیز و در بین کوههای چنگری، سرخ دم، سرسورن و کژنه محصور شده  است. طبیعت این منطفه از زیبایی قابل وصف نشدنی برخوردار است و دارای مناظر بدیع و چشم نوازی می باشد. این منطقه که در فهرست طبقه بندی شده سازمان حفاظت محیط زیست است، به دلیل ارزشهای زیستی جانوری و گیاهی تحت حفاظت می باشد و عبور و مرور گردشگران کنترل میشود. از این رو برای سفر به این مکان بایستی با سازمان محیط زیست استان هماهنگ کرد. صخره های این منطقه به ۱۵۰ تا ۲۰۰ متر ارتفاع می رسند و بسیاری از این صخره ها بجای مانده از عصر حجر بوده و از نظر علم زمین شناسی دارای ارزش بالایی هستند.

    دریاچه گهر (درود): در دامنه جنوبی اشترانکوه دو دریاچه آب شیرین و دائمی بنام گهر بالا و گهر پایین قرار دارند. علت ایجاد دریاچه بالا ذوب برفهای اشترانکوه و تجمع آب در پشت سدی است که به علت ریزش کوه ساخته شده است. از سر ریز این آب به پایین دریاچه گهر پایین نیز تشکیل شده است. این دریاچه در بخش حفاظت شده اشترانکوه واقع شده است و دارای مناظر و چشم اندازهای زیبایی است. این دریاچه به نگین اشترانکوه شهرت دارد و مسیر رسیدن به آن کمی مشکل است از این رو همچنان بکر و دست نخورده باقی مانده است.

    خوراکی

    استان لرستان نیز به مانند بسیاری از استان های ایران از لحاظ تنوع خوراک و غذاها و محصولات دارای ارزش و تنوع خوبی است. از جمله آنها می توان چزنک رغو، کباب بروجرد، آش شله ماش درود، آش گوشت خرم اباد، عسل ممتاز، روغن حیوانی،  شامی کوو خرم آبادی، دلمه برگ مخصوص بروجرد، آش ترخینه، کوفته نخودچی، خورشت قلیه ترش، خورشت سیب، کلوچه بروجردی، شیرینی آردی را نام برد.

    عسل طبیعی: عسل طبیعی و ممتاز از جمله محصولات طبیعی است که در بسیاری از نقاط ایران یافت می شود. اما عسل استان لرستان از نظر کیفیت در ایران حرف اول را می زند و از محصولات با ارزش لرستان بشمار می رود. این استان به دلیل داشتن طبیعت بکر کوهستانی و دشت های وسیع بهترین منطقه برای تولید عسل با کیفیت میباشد.

    صنایع دستی

    از جمله صنایع دستی زیبای این استان می توان به ورشو سازی، جاجیم، گلیم بافی، نمد مالی، گیوه بافی اشاره نمود که نسبت به سایر استانهای دیگر از تنوع کمتری برخوردار است.

    یورش غارتگران مغول پایانی بود بر شهرت افسانه ای شهر جرجان. جرجانی که نویسندگان وصف کرده بودند با ۱۲۰۰ هکتار وسعت، محل آمد و شد ادبا و فضلا بوده و در پناه دیواری در حدود ۲۰۰ کیلومتر مقابل اقوام مهاجر می ایستاده. جرجان قدیمو گرگگان امروزی مرکز استان گلستان، استانی سر سبز با آثار طبیعی و تاریخی فراونش از استان هایی است که دارای آمار خوب گردشگری در ایران است. از مال با دریای کاسپین (خزر) و از جنوب با رشته کوه های البرز شمالی همسایه است. استانهای مازندران، خراسان شمالی و سمنان همسایه های داخلی گلستان و ترکمنستان تنها کشور همسایه آن است. این استان به دلیل موقعیت جغرافیایی اش از تنوع آب و هوایی برخودار بوده و همین امر سبب تنوع موقعیت های گردشگری را در آن ایجاد نموده است.

     

    گرگان

    جرجان (گرگان امروزی) روزگاری یکی از شهرهای مهم ایران بوده است، و حالا در همسایگی شهر گنبد کاووس آرام نشسته. اما افول جرجان فرصتی برای شهر گرگان شد تا جای خالی اش را پر کند. گرگان همان شهری است که می گویند با پول باقی مانده ساخت دیوار گرگان اختصاص یافته بوده ساخته شده است. بیشتر خانه ها و عمارت های تاریخی شهر حاصل دست و دلبازی های خان های قاجاری است که مبالغ هنگفتی خرج آبادانی این شهر کرده بودند. در گرگان در حدود ۳۱۰ تپه باستانی شناسایی شده است که برخی از آنها مانند تورنگ تپه در حدود ۵۰۰۰ سال وشاه تپه ساقی بیش از۳۰۰۰ سال قدمت دارند (برگرفته از کتاب استراباد و طبرستان در بستر تاریخ ایران ، نوشته اسدالله معطوفی به سال ۱۳۸۴). آثار سفالی بدست آمده در این تپه ها نشان از تاریخ کهن آنها دارد و ادامه این تپه های باستانی تا مازندران نیز ادامه دارند و برخی از این تپه های باستانی در حاشیه دیوار دفاعی گرگان قرار دارند.

    دیوار دفاعی گرگان: طول دیوار گرگان حدود ۲۰۰ کیلومتر با دو نیم متر ارتفاع و ۱۰ متر پهنا مشخص نیست آنرا فیروز ساخته است یا انوشیروان ساسانی. اما قرار بوده جرجان (گرگگان امروزی) را از حملات قبایل شمالی حفظ کند. نام های  غزل آلانگ و سد دفاعی گرگان و سد اسکندر برای این دیوار تاکنون گفته شده است. این دیوار تاریخی و پهناور از کنار دریای خزر در ناحیه گمیشان آغاز میشد و تا کوه های گلیداغ در شمال شرق کلاله ادامه داشته است. اما امروزه تنها بقایای کمی از آن بجای مانده استو نشانگر عظمت گذشته اش را ندارد. این دیوار پس از دیوار چین بلندترین دیوار دفاعی یک شهر بوده است و صد افسوس که دیگر اثری از آن باقی نمانده است. مصالح استفاده شده در ساخت این دیوار آجرهای سرخی بوده اند که به دوره ساسانیان باز می گردد از این رو به دیوار سرخ نیز شهرت داشته است.

    کاخ موزه گرگان: کاخ اختصاصی گرگان یا کاخ سلطنتی گرگان بجای مانده از دوره پهلوی اول (در دوره رضا شاه کبیر) است که در شهرستان گرگان قرار دارد. این کاخ از ۱۲ کاخ خاندان پهلوی در ایران است و محل اقامت این خانواده در گرگان بوده است. این کاخ زیبا پس از مرمت و بازسازی به موزه گرگان تبدیل شده است و اولین موزه در این استان به شمار می رود. این اثر در سال ۱۳۳۶ خورشیدی به عنوان یکی از آثار تاریخی ایران ثبت ملی شد. این کاخ موزه شامل دو بخش همکف و طبقه بالا دوم است که در طبقه همکف موزه ۳۰ تن از مشاهیر استان گلستان از قرن سوم تا دوره پهلوی معرفی شده اند و در طبقه بالا۱۰۰ قلم از اشیا و لوازم دوره پهلوی به نمایش گذاشته شده است. در حیاط این کاخ سنگ قبرهایی از قرن ۸ تا ۱۴ قمری به چشم میخورند. در سالنباستان شناسی این موزه زوایایی از تاریخ سرزمین گرگان از ۵۰۰۰ سال پیش تا اواخر دوره قاجاریه به نمایش درامده است. بنای اصلی این کاخ بر روی ساختمانی ویران شده از دوره صفویه با زیربنایی حدود ۲۵۰ متر مربع احداث شده است و دارای دو طبقه با سقفی شیروانی شکل است.

    مسجد جامع گرگان: بنای اصلی این مسجد تاریخی متعلق به دوره سلجوقیان بوده و از اثار دوره سلجوقی در حال حاضر تنها مناره آجری آن باقی مانده است که دارای کتیبه ای به خط کوفی است. منبر چوبی این مسجد مورخ سال ۸۵۹ هجری قمری ومحراب آن تاریخ ۱۱۰۸ را نشان می دهد. در داخل این مسجد فرمانهای تاریخی متعددی که در روی سنگ حکاکی شده است به چشم می خورد. قدیمی ترین آنها ۸۶۲ هجری قمری را نشان می دهد و آخرین فرمان مربوط به تاریخ ۱۲۱۹ میباشد. در قالب بالای منبر نیز کتیبه ای به خط ثلث حکاکی شده است و در آن نام “ابوالقاسم بابربهادر” از امرای تیموری دیده می شود.

    آبشار زیارت: این آبشار در روستایی به همین نام قرار دارد و از جمله مراکز مهم گردشگری این شهر میباشد که فاصله آن با شهر ۲۰ کیلومتر است. . محیط پیرامون این آبشار به دلیل ریزش آب از ارتفاع بر روی صخره ها پوشیده از خزه هستند. آبشار زیارت در میان جنکل زیبا و اندوه ناهارخوران و روستای مهم زیارت قرار گرفته است. از دیگر جاذبه های این روستا آبگرم زیارت را نیز می توان نام برد. این روستای زیبا به لحاظ سبک معماری خانه ها و قدمت تاریخی آن جزو بیست روستای برتر گردشگری ایران است. جنگل نهار خوران نیز خود از جمله جاذبه های گردشگری طبیعت گرگان بشمار می رود و به دلیل خوش آب و هوای بودن و زیبایی بصری آن گردشگران زیادی را راهی خود میکند.

    غار و آبشار شیراباد: غار و آبشارهای شیراباد در جنوب روستای شیراباد از توابع شهرستان رامیان واقع شده اند. این منطقه دارای آبشارهای متنوعی است که مهمترین آن آبشار اول و دوم شیراباد هستند. بالای آبشار شیراباد غاری وجود دارد که از کف این غار آب سردی جاری است و به رودخانه شیراباد وارد می شود و موجب تشکیل چندین آبشار زیبا را در محیطی جنگلی و انبوه داده است.

    پل آق قلا: پل آق قلا از بناهای بجا مانده از دوران صفویه است که در گرگان واقع شده. این پل تاریخی توسط شاه عباس در سال ۱۰۲۰ هجری قمری در سفری که به مازندران و استرآباد داشته است ساخته شده. آق قلعه در ابتدا محلی برای اسکان قاجارها بوده و گویا در زمان قابوس وشمگیر، “اسپی دژگ به معنی دژ سفید یا آق قلعه خوانده می شده است. این قلعه پس از آن که رضا شاه حکومت را در دست گرفت به پهلوی دژ نیز شهرت یافت. آق قلعه تا دوران ناصرالدین شاه تا سال های ۱۳۰۰ ه.ق آباد بوده و از این تاریخ به بعد به تدریج مهاجرت قاجارها به تهران آغاز می شود و آق قلعه کم کم به صورت دژی متروک و مخروبه در می آید و به جای آنها ترکمن های آتابای ساکن آن می شوند.

    کاروانسرای قزلق: این کاروانسرا در ۳۷ کیلومتری جنوب شرقی گرگان واقع شده است که مربوط به دوران های پس از اسلام میباشد. این کاروانسرا بعنوان نمونه ای از کاروانسراهای کوهستانی با مصالح سنگ و ملات ساروج (ترکیبی از گچ و آهک) در مسیر جاده قدیم استراباد به شاهرود ساخته شده است.

    بازار نعلبندان گرگان: این بازار قدیمی در شهر گرگان در بافت قدیمی شهر حد فاصل چهار راه میدان تا سه راه میرکریم و میدان قیصریه قرار دارد. این بازار سنتی و قدیمی از مراکز مهم عرضه محصولات بومی و محلی گرگان بشمار میرود. این بازار از جمله بازار های روباز ایران است که نسبت به شرایط محیطی و آب و هوایی این منطقه اینگونه احداث شده است.

    خانه باقری: خانه باقری با قدمتی بیش از ۱۵۰ سال یکی از بناهای تاریخی و مهم گرگان است که در بافت قدیم آن جای دارد. این بنا با مساحتی بالغ بر سه هزار مترمربع دارای ۷ حیاط، ۴۲ اتاق و ۴ درب ورود است. در میان خانه های تاریخی باقی مانده در این شهر، خانه باقری یکی از وسیع ترین و سالم ترین نمونه ها میباشد. این بنا در وضعیت فعلی دارای هفت حیاط با اندازه های مختلفی است که عبارتند از دو حیاط اندرونی، دو حیاط هشتی، حیاط مطبخ و حیاط سرطویله که در مجموع با ۴ ورودی به شبکه معابر اطراف راه پیدا میکنند. مصالح استفاده شده در ساخت این عمارت بسیار متنوع هستند که شامل چوب، سفال، آجر، خشت، کاهگل، سنگ، گج و شیشه میباشند. اوج هنرنمایی معماران بخش های مختلف این بنا در عناصر چوبی این عمارت دیده می شوند و بسیار زیبا هستند. این ساختمان در سال ۱۳۷۹ بعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

    کردکوی

    میل رادکان: میل رادکان در جنوب شهرستان کردکوی قرا رگرفته است و از آثار تاریخی و گردشگری این منطقه است و بیش از ۱۰۰۰ سال قدمت دارد. برج یا میل رادکان با گنبدی بصورت مخروطی بلند و کشیده و بصورت دو پوسته ای است که بر بدنه ای استوانه ای سوار شده است. این بنای تاریخی با توجه به اینکه در مسیر راه ابریشم قرار دارد در گذشته بعنوان راهنمای بازرگانان و مسافرین مورد استفاده قرار می گرفته است. این برج همچنین محل دفن یکی از اسپهبدان آل باوند طبرستان بنام “ابوجعفر محمدبن نوریان باوندی” است. بنای برج در تاریخ ۴۰۷ هجری قمری آغاز شده و در ۴۱۱ ه.ق به پایان رسیده است. این برج تاریخی در فهرست آثار تاریخی ایران به ثبت رسیده است.

    ییلاق جهان نما: این دهکده ییاقی زیبا و خوش آبو هوا در ۶۰ کیلومتری جنوب شهرستان کردکوی قرار دارد و با شهرستان گرگان ۸۵ کیلومتر فاصله دارد. جهان نما ییلاقی است که به چکل آتشان شهرت دارد و هنگام غروب در کنار دره آن زیبایی خاصی پدید می آید و در مواقعی از سال زمانی که در ارتفاعات قرار بیگرید دریایی از ابر زیر پای شما را فرا خواهد گرفت. در ارتفتعات این منطقه چشم اندازی از جنگلهای هیرکانی و دورنمای دریای کاسپین را می توان مشاهده کرد. جنگلهای انبوه، کوه های صخره ای، تنوع گونه های گیاهی و جانوری، کبه های چوبی وروستایی از جمله جاذبه های گردشگری این ییلاق میباشند.

    کلاله

    آرامگاه خالد نبی: زیارتگاه خالد نبی بر فراز کوه های گوگجه داغ در ارتفاع ۷۰۰ متری در روستای گچی سو در شرق شهرستان کلاله قرار دارد و اینمجموعه شامل آرامگاه خالد نبی، بقعه عالم بابا، بقعه چوپان عطا، گورستانی باستانی و چشمه خضر دندان میباشد. مجموعه گورستان و آرامگاه خالد نبی در منطقه ای کوهستانی و دشت قرار دارند و از چشم انداز بسیار زیبایی تشکیل شده اند. سنگ قبرهای این گورستان تاریخی به شکل استوانه هایی هستند که از دل زمین برخواسته اسند و نمادی از باروری هستند که بی شباهت به آلت مردانه نیستند. ارتفاع این استوانه ها بین نیم تا ۲ متر می رسد و برخی نیز تا ۵ متر ارتفاع دارند و قطری بیش از با ۵۰ سانت دارند. و چیزی در حدود ۶۰۰ قطعه از این تخته سنگ ها در این منطقه دیده می شوند. آرامگاه خالد نبی به گفته اهالی این منطقه محل دفن خالد نبی (خالد بن سنان) یکی از چهار پیامبری است که در فاصله پیامبری حضرات عیسی و محمد مردم زمان خود را به شریعت دعوت می کرده است و عرب تبار بوده است. گورستان خالد نبی بی شک یکی از اسرارآمیز ترین گورستان های تاریخی اسران است چرا که فاقد کتیبه و مشخصات تاریخی هستند و در مورد چگونگی پیدایش آنها ابهامات زیادی وجود دارد که یکی از دلایل آن عدم کارشناسی دقیق بر روی آنها است. این اثر در سال ۱۳۸۰ در فهرست آثار تاریخی ایران به ثبت رسید تا از گزند غارتگران در امان باشد.

    مدرسه کریم ایشان: مدرسه و مسجد کریمایشان در روستای کریم ایشان در مسیر جاده کلاله به مراوه واقع شده است. ساختمان این مسجد و مدرسه متعلق به دوره قاجاریه است و بر اساس تاریخی که بر سردر ورودی آن دیده میشود در سال ۱۳۲۸ هجری قمری بنا شده است. این بنا در فهرست آثار تاریخی ایرانبه ثبت رسیده است.

    سایر

    آبشار کبودوال (علی آباد کتول): آبشار کبودوال در ۵ کیلومتری جنوب شهر علی آباد کتول واقع شده است. این تفرجگاه عمومی با دارا بودن امکانت رفاهی برای گردشگران از جاذبه های مهم این شهر بشمار می رود. آبشار کبودوال از چشمه های جنوبی تشکیل گردیده است و در عمق دره ای که جنگل انبوهی آن را پوشانده است قرار گرفته است و از این بابت از چشم انداز بسیار زیبایی برخوردار است. این آبشار تنها آبشار تمام خزه ای در ایران است و آب آن زلال و شفاف است و ریزش ملایم این آبشار در سکوت و آرامش جنگل وصف ناپذیر است.

    آبشار لوه (گالیکش): این آبشار یکی از زیباترین آبشار های ایران است که در ۲۰ کیلومتری شهر گالیکش و در روستایی به همین نام قرار دارد. همجواری این آبشار با پارک جنگلی گلستان ارزش توریستی ویژه ای به آن بخشیده است. آبشار لوه یکی از زیباترین آبشار های گلستان است و ارتفاعی در حدود ۷۵ متر دارد.

    گنبد قابوس (گنبد کاووس): برج تاریخی و زیبای گنبد قابوس آرامگاه شمس المعالی قابوس بن وشمگیر زیاری است  که در بالای تپه ای در میان پارک بزرگ در شهر گنبد گاووس قرار دارد. این بنا بعنوان بلندترین بنای آجری ایران شناخته می شود. ساختمان این گنبد مخروطی است و ارتفاع آن ۵۵ متر و گنبد مخروطی آن ارتفاع ۱۸ متر دارد. این بنا در سال ۳۹۷ هجری قمری جهت آرامگاه شخصی ساخته شده است و شخص مدفن در این برج زیبا در رزوگار خویش از فرمانروایان گرگان بوده است و فردی دانشمند، مردمی و هنرمند از وی یاد شده است که در سال ۴۰۲ هجری قمری یعنی ۵ سال پس از ساخت این برج از دنیا می رود و وی را در این برج به خاک می سپارند.

    بندر ترکمن: اینبندر در غرب استان گلستان واقع شده است و محل زندگی ترکمنان این استان میباشد. این شهر در زمان رضا شاه پهلوی در سال ۱۳۰۶ بنیان گذاری شد و تا قبل از انقلاب سال ۵۷ در ایران به بندر شاه شهرت داشته است. اینبندر جزو اولین شهرهای ایران بوده است که راه آهن به آن متصل شدو راه ارتباطی جدیدی با آن باز شده بود. از جاذبه های این بندر زیبا بازار سنتی ترکمنان، جزیره آشوراده (بزرگترین و تنها جزیره دریای خزر) ، دیدن اقوام ترکمن با لباس های محلی، خانه های بومی روستا هستند. نزدیک به ۷۵ درصد مردم این منطقه را سنی ها تشکیل می دهند و از لحاظ حفذ ارزش های بومی هود حرف اول را در ایران میزند و همچنان بر باورها و سنت های خود پابرجا مانده اند که این را با گذر در شهر و بندر ترکمنها بخوبی می تون مشاهده نمود.

    خوراکی

    استان گلستان به دلیل شرایط آبو هوایی و اقلیمی مناسب و با بهره گیری از پدیده های طبیعی مانند جنگل و دریا و کوهستان، از تنوع و کیفیت غذایی خوبی نیز برخوردار است. از جمله آنها می توان به خورشت ساک، ماش پلو، آش گوجه، چکدرمه، بولامه، بوروک، آش ماست، رب انار، محصولات کشاورزی با کیفیت، نان پادرازی، خاویار، انواع ماهی تازه، را نام برد.

    چکدرمه: چکدرمه یک غذای سنتی و خوشمزه ترکمنی است ودر استان گلستان از طرفداران زیادی برخوردار است و در بین گردشگرانی که به این استان سفر می کنند نیز انتخاب اول میباشد. مواد اولیه برای پخت این غذا برنج، رب، گوجه فرنگی،گوشت گوسفند، ادویه، پیار هستند و شباهت هایی با غذای پلوقرمز دارد. چکدرمه را بصورت سنتی در دیگهای چدنی بنام قازان می پزند و گوشت گوسفند را در زمان دم کردن برنج لابلای آن قرار می دهند.

    صنایع دستی

    صنایع دستی در استان گلستان شهرت و آوازه این استان میباشد. تنوع و کیفیت محصولات بومی و دستی گلستان بسیار خوب است. از جمله صنایع دستی و سوغات این استان می توان به ابریشم بافی، قالی های دست بافت ترکمنی، زیورآلات ترکمنی، حصیربافی، خورجین بافی،  سازهای سنتی، پشتی، گلیم بافی، روسری و شالهای ترکمنی اشاره نمود.

    قالی بافی و گلیم بافی: معروفترین قالی های استان گلستان در بین مردم ترکمن بافته می شوند. فرش های ترکمنی از کیفیت بالیی برخوردارند و از لحاظ نقش و رنگ بسیار متنوع هستند. یکی از اصلی ترین عناصر مورد استفاده در بافت آنها ابریشم میباشد. بیشتر پشم های مورد استفاده در بافت قالی های ترکمنی با رنگهای طبیعی رنگ میشوند ولی امروزه از رنگ های صنعتی نیز استفاده می شود. رنگهای مورد استفاده در این قالیها بیشتر از رنگ های قرمز لاکی، آبی سرمه ای، سبز های تیره، سفید و بژ هستند.

    زیورآلات: ساخت زیورآلات در استان گلستان بخصوص در منطقه ترکمنها که عمدتا مورد استفاده زنان قرار دارند بسیار رایج است. این زیورآلات معمولا از نقره ساخته می شوند و بافتهایی از نخ نیز در بین آنها کار میشود. علاوه بر نخ و نقره از فلزات کم ارزشتر، سنگهای زنیتی و الیاژها نیز برای ساخت آنها استفاده می شود.

    این استان از گذشته ساختاری ایلاتی داشته است و از ایلات مهم و بزرگ آن می توان به ایل تامرادی نامبرد که منطقه ای به همین نام به اسم تنگ تامرادی در این استان قرار دارد و منطقه ای بسیار زیبا است. کهکیلویه و بویر احمد را می توان استانی نسبتا مرتفع و کوهستانی دانست و بلندترین نقطه این استان قله دنا با ارتفاع ۴۴۰۹ متر در آن واقع شده است. در فصل زمستان برف زیادی در این استان می بارد و مرکز این استان شهرستان یاسوج است. عشایر استان کهکیلویه و بویر احمد عشلیر معروفی هستند که عموما زندگی خود را از دامداری و کوچ می گذرانند. آنها بطور معمول از اسکان ثابتی برخوردار نیستند و در کوچ از ییلاق به قشلاق و برعکس به سر میبرند. منطقه ای که از آن به نام کهکیلویه و بویر احمد از آن یاد می شود، سرزمینی است باستانی اما ناشناخته که رازهای بسیاری در سینه دارد.

     

    یاسوج

    یاسوج را میتوان ییلاق دولت بزرگ عیلامی ها دانست و اکنون مرکز استان کهکیلویه و بویر احمد است. لغت یاسوج به معنی تیر پیکان دار است که از کلمه یاسج گرفته شده است. یاسوج همچنین زادگاه آریوبرزن فرمانده ارشد سپاه هخامنشیان نیز میباشد.

    آبشار یاسوج: زیباترین جاذبه طبیعی این سهرستان آبشار آن است که به آبشار یاسوج شهرت دارد. پارک جنگلی آبشار در فاصله ۲ کیلومتری شهر قرار دارد واین آبشار زیبا را در خود جای داده است. آب چشمه هایی که از دل کوه های زاگرس می جوشند آبشاری به ارتفاع ۱۰ متر ایجاد کرده اند که بسیاری از گردشگران را برای تماشای آن و لذت بردن از هوای دلپذیرش به این منطقه می کشاند. چشم انداز این آبشار، نهرهای پر آب در بستر مارپیچ آن، باغ های میوه، مراتع سرسبز و دشت های پر از گل های وحشی از جاذبه های زیبای طبیعی این منطقه توریستی است.

    دهدشت

    شهر بلادشاپور: در غرب استان کهکیلویه و بویر احمد در حاشیه شهر دهدشت، شهر باستانی بلادشاپور قرار دارد که بر اساس نوشته ها و اسناد تاریخی بنای اولیه آن توسط شاپور اول ساسانی فرزند اردشیر اول ایجاد شده است. این شهر به دلیل وجود بارگاه هفت امامزاده به هفت گنبد نیز شهرت دارد. آثار تاریخی این شهر از معماری و مهندسی جالبی برخوردار است. از جمله این آثار می توان به آب انبار، بازار، امامزاده ها، ارگ حکومتی، قلعه و باروها که همان حصار به دور شهر بودند اشاره کرد. مصالح بسیار دقیق و حساب شده از نوع گچ ساروج و آهک در آنها بکار رفته شده است. در داخل بافت قدیم دهدشت چهار گرمابه تاریخی وجود دارد که شاخص ترین آنها گرمابه ضلع شرقی است. شهر دهدشت در حدود ۲۰۰۰ خانه، مسجد و حمام و کاروانسرا داشته است که بسیاری از آنها هنوز برجای مانده اند ولی بسیاری دیگر ویران شده اند. در اواخر دوره صفویه به خاطر امنیت در ارههای بازرگانی و در زمان هرج و مرج غارت گران این شهر بیشترین صدمات را به خود دیده است.

    آتشکده خیراباد: این اثر تاریخی مربوط به دوره ساسانی است گه به چهارطاقی یا آتشکده خیاباد معروف است. این بنا ، ساختمانی است مربع شکل با اضلاع متساوی ۱۱ متر که با استفاده از گچ و لاشه سنگ ساخته شده است. این بنای تاریخی در چهار طرف اصلی دارای چهار طاق است که بر روی چهار پایه بنا شده اسند و بر فراز آن گنبدی وجود داشته است که امروزه تنها بخش های کمی باقی مانده است. این آتشکده یکی از قدیمی ترین و معروفترین آتشکده های این استان بوده که زرتشتیان و گردشگران زیادی هر ساله برای دیدن آن به این منطقه سفر می کنند.

    باغ چشمه بلقیس: باغ چشمه بالقیس در دشتی هموار از توابع بخش چرام در ۹ کیلومتری شرق چرام در میان تپه ماهورها و کوهها واقع شده است. این بنای زیبا به گفته اهالی منطقه توسط خانمی به نام بلقیس اواخر دوره ساسانی و اوایل دوره ورود اسلام به ایران ساخته شده است. در سال ۱۳۲۷ مردم محل در اطراف این باغ قدیمی تعدادی باغ احداث کرده اند. داخل باغ بلقیس استخر زیبایی به شعاع ۱۰ متر و عمق یک و نیم متر بصورت دایره ای شکل وجود دارد که دارای سه ورودی و یک خروجی میباشد که آب چشمه از مسیر خروجی به رودخانه فشیان وارد می شود. این استخر باغچه ای به قطر چهار متر که پوشیده از درختان نخل، نارنج، پرتغال و گلهای زیبا و متنوعی است را در آغوش گرفته است.

    سایر

    تنگ سولک (بهمئی): تنگ سولک که به تنگ سروک نیز شهرت دارد یکی از شکافهای طبیعی کوه بنگستان در میان قلل حاتم و مشته در سلسله کوه های زاگرس قرار دارد. علت نامگذاری این تنگه  به نام تنگ سولک به علت وجود سروهای کوهی فراوانی است که در نقاط مختلف این ناحیه وجود دارند و زیبایی خاصی به طبیعت آن داده اند. در فارسنامه ناصری از تنگ سولک بنام گردونه سروهای کوچک نام برده شده است. دردرون این تنگه زیبا همچنین چندین قطعه سنگ نقش برجسته باستانی نیز کشف شده است که از نقوش دوره اشکانی میباشند و دارای ارزش تاریخی هستند.

    دریاچه مور زرد زیلایی (بویراحمد): این دریاچه در جنوب لردگان، زدیک مرز استان خوزستان ودر حدود ۱۸۰ کیلومتری شمال غرب یاسوج قرار دارد. این دریاچه بسیار زیبا به نام “برم مور زرد” نیز شناخته می شود و آب آن از ارتفاعات تنگ سیب و کوه های داربری سرچشمه می گیرد و پس از طی مسافتی در حدود ۱۰ تا ۱۵ کیلومتر به این دریاچه سرازیر می شود. چشمه های متعددی نیز در اطراف این دریاچه وجود دارند. دریاچه زیلایی بیش از ۳۵ هکتار وسعت دارد و عمق تقریبی آن از هشت تا چهارده متر متغیر است. دریاچه های سه گانه مو زرد زیلایی که دارای چشم انداز طبیعی زیبایی هستند هر ساله توانسته است از شهرهای اطراف و سایر استانها گردشگران را به سمت خود جذب نماید. ماهی کپور مهمترین آبزی این دریاچه میباشد.

    آبشار بهرام بیگی (پاتاوه): آبشار زیبای بهرام بگی در یک کیلومتری روستای بهرام بگی در ۷۵ کیلومتری شهر یاسوج قرار دارد و ارتفاعی برابر با سی متر داراست. این آبشار در دل دشت های سرسبز و جنگلهای بلوط زاگرس در ناحیه لوذاب بویر احمد واقع شده است. ریزش آب از ارتفاعی نسبتا بلند نسیمی با طراوت و دلچسب را در اطراف آبشار به ارمغان می آورد. این آبشار را می توان یکی از جاذبه های طبیعی با ارزش این منطقه بشمر آورد.

    قلعه دیشموک (کهکیلویه): قلعه دیشموک در ۹۵ کیلومتری شهر دهدشت واقع شده است و یکی از آثار تاریخی و با ارزشی از تمدن اصیل و کهن معماری ایران در این منطقه است. آنچه امروزه از این قلعه باقی مانده است بیانگر عظمت و کاربرد آن در دوره حیاتش بوده است. دیواره های سنگی و تاقجه های کمانی و راهروهای تو در تو پرده از تاریخ غبار گرفته این بنای با شکوه بر می دارد. قدمت این قلعه به دوره های باستانی و اوایل اسلامی باز می گردد. این قله در وسط شهر دیشموک قرار گرفته است و در اطراف آن طبیعت بسیار زیبایی به چشم می خورد.

    دوگور دوپا (گچساران): برروی تپه ای در روستای شوش در شهرستان گچساران دو ستون سنگی به ارتفاع های ۱۸۰ و ۲۰۰ سانتی متر دیده می شوند. به عقیده کارشناسانو مورخان دوکاربری برای این دو ستون تاریخی حدس زده می شود، یکی محل قرار دادن گورهای خمره ای و دیگری بعنوان آتشدان. این ستونهای سنگی مربوط به دوره اشکانیان هستند که قابل مقایسه با ستونهای یادبود در شهر تاریخی بیشاپور و ستونهای سنگی معبد خورهه در خمین میباشند.

    شهر سی سخت: شهر سی سخت با یاسوج تنها ۳۵ کیلومتر فاصله دارد. این شهرمرکز شهر دنا است و اهالی آن از خاندان قدیمی بویراحمدی ها هستند که گویش لری دارند. این شهر در دامنه کوه دنا بلندترین قله رشته کوه زاگرس قرار دارد و شهری است توریستی. از جمله جاذبه های طبیعی این شهر میتوان به وجود دامنه های زیبا، چشمه ای فراوان و ارتفاعات آن اشاره نمود.

    خوراک

    از غذاها و محصولات غذایی این استان زیبا می توان به این موارد اشاره کرد : شله ماسی، شیر برنج یا شله شیری، شله ماشکی، کلک سوز، آرش هره، پلو محلی، آبگوشت مخصوص، دمپخت، قورمه، دنگو، نان بلوط، محصولات لبنی، نان برکو، تلیت پیاز.

    صنایع دستی

    این استان تاریخی و کوچک دارای صنایع دستی و تولیدات بومی نظیر جاجیم، سیاه چادر، نمد مالی، توبره، آینه دان، پشتی، جوال، گلیم، نمکدان، جل، خورجین میباشد.

    استان کرمانشاه در غرب ایران واقع شده است. این استان از شال با کردستان، از جنوب با لرستان و ایلام، از شرق با همدان و از غرب با کشور عراق همسایه است. کرمانشاه را می توان ناحیه کاملا کوهستانی نامید که در میان فلات ایران و جلگه های بین النهرین قرار گرفته است و سراسر آن را قله ها و ارتفاعات سلسله کوه های زاگرس فرا گرفته است. گفته میشود قدمت سکونت در این ناحیه به هزاره سوم قبل از میلاد مسیح میرسد. این استان یکی از مراکز حکومت ساسانیان بوده است و از این دوره آثار تاریخی زیادی بجای مانده است. کرمانشاه دارای آب و هوای متنوعی است و دارای مناظر و چشم اندازهای طبیعی زیبایی می باشد.

     

    کرمانشاه

    خانه خواجه باروخ: خانه خواجه باروخ نام خانه تاریخی است در کرمانشاه که مالکش فردی بنام خواجه باروخ از تجار کلیمی این شهرستان بوده است و در زمان ناصرالدین شاه ساخته شده است. این خانه در بخش یهودی نشین و در محله قدیمی فیض آباد واقع شده است. این خانه دارای ویژگی های خانه های درونگرای ایرانی است. یعنی خانه از طریق هشتی به حیاط بیرونی و با عبور از دالانی سراسری به حیاط اندرونی متصل میشود. اتاق های مسکونی اطراف حیاط قرار دارند. ستون های آجری در نمای این عمارت به زیبایی به کار رفته اند. این ستونها دارای سرستون های آجری به صورت پله ای و مقرنس هستند. خانه خواجه باروخ از جمله معدود خانه های دوره قاجاریه است که دارای حمام میباشد.

    تکیه بیگلری و موزه پارینه سنگی: تکیه بیگلری تکیه ای است در بافت قدیم شهرستان کرمانشاه. این تکیه که در زمان قاجاریه به همت عبدالله خان ملقب به بیگلر بیگی ساخته شده است واز لحاظ آیینه کاریدر میان تکایای کرمانشاه بینظیر است. تالار این تکیه با تزئینات عالی و کتیبه های متعددی مربوط به دوران سلطنت مظفرالدین شاه مزین شده است و در دو سوی دیگر، اتاق وسیع مهمانخانه بیگلربیگی قرار دارد. در حال حاضر تکیه بیگلربیگی بعنوان موزه خط و کتابت و موزه پارینه سنگی مورد استفاده قرار میگیرد. اسناد قدیمیمتعلق به این خاندان در یکی از موزه ها به نمایش درامده اند. موزه پارینه سنگی زاگرس نیز در این تکیه قرار دارد که موزه ای تخصصی در زمینه پیش از تاریخ است که در ردیف موزه های تخصصی جهان قرار دارد.  این موزه که در سال ۱۳۸۶ تاسیس شده است شامل مجموعه ای از ابزار آلات سنگی و استخوان های انسان دوره های پارینه سنگی در ایران است. قدیمیتریناثری که در این موزه قرار دارد مربوط به ابزار سنگی است که با قدمتی در حدود یک میلیون سال است و در کشف رود خراسان کشف شده است.

    محوطه تاریخی طاق بستان و موزه طاق بسطان: طاق بستان مجموعه ای از سنگ نگاره ها و سنگ نبشته های دوره ساسانی است که در کرمانشاه واقع شده است. این مجموعه در قرن سوم میلادی ساخته شده است و ارزش هنری و تاریخی زیادی دارد. چندین صحنه تاریخی از جمله تاجگذاری خسرو پرویز، تاجگذاری اردشیر دوم، تاجگذاری شاهپور دوم و سوم و همچنین چند سنگ نبشته (کتیبه) به خط پهلوی با مراسم شکار گراز توسط سواران و نواختن موسیقی با آلات موسیقی چنگ در آن حک شده است. موزه ینگ طاق بستان نیز نام موزه ای است که در محوطه طاق بستان قرار دارد ودر حدود ۴۵ اثر سنگی مربوط به دوره های اسلامی و ساسانیانن در آن نگهداری می شود. همچنین این موزه شامل ۱۴ سرستون مربوط به دوران ساسانیان است که برای ساخت کاخی  تدارک دیده شده بودند ولی هیچگاه از آن ها استفاده نشده است. بر روی این سرستونها نقش ایزد بانو آناهیتا، ایزد بهرام، اهورامزدا، درخت زندگی و نیلوفر کنده کاری شده است. در بخشی دیگر از این موزه نیم تنه خسرو پرویز نگهداری می شود. تابوتی از دوره ساسانی، کوزه هایی مربوط به همین دوران را نیز می توان در این موزه مشاهده نمود. قسمتی دیگر از این موزه بقایایی از کاخی مربوط به دوران قاجار در حدود ۱۲۸۰ تا ۱۲۹۰ هجری شمسی در شهر قصر شیرینوجود دارد که در جنگ ایران و عراق از بین رفته است که در محوطه باز موزه به نمایش درامده است.

    حمام حاج شهباز خان: حمام حاج شهباز خان از جمله بناهای بسیار زیبای دوره قاجاریه است که در این شهر بجای مانده است. این اثر که بعنوان یکی از آثار تاریخی ایران به ثبت ملی رسیده است، همانند بسیاری از حمام های دوره قاجاریه شامل سربینه یا رخت کن، گرمخانه و خزینه های گرمینه و سرمینه میباشد. سطوح داخل گنبدهای این حمام به وسیله آهک بری مقرنس کاری شده است و در قسمت سربینه نیز به وسیله نقاشی های دیواری تزئین شده است. این حمام بنا به روایات بدستور حاج شهباز خان پسر منوچهر خان بیگلربیگی که یکی از رجال سیاسی و اجتماعی قاجاری بوده است در سال ۱۲۳۲ هجری قمری بنا شده است.

    مسجد عماد الدوله: مسجد تاریخی عماد الدوله در شهرستان کرمانشاه واقع شده است. این مسجد از اثار دوره قاجاریه است. ساختمان نخستین این بنا در سال ۱۲۸۵ هجری قمری ساخته شده است. این مسجد بصورت چهار ایوانی بنا شده است و دارای سردر، صحن، ایوان، شبستان ستوندار و حجره های زیادی است. در کاشی کاری این مسجد کتیبه ای شامل قصیده ای با ذکر نام پادشاه وقت یعنی ناصرالدین شاه و نام سازنده بنا به چشم می خورد که سال ساخت مسجد نیز در این کتیبه درج شده است.

    تالاب هشیلان: تالاب زیبای هشیلان در فاصله ۳۱ کیلومتری شمال غربی کرمانشاه قرار دارد و منطقه ای بسیار مناسب برای مشاهده پرندگان مهاجر و بومی میباشد. ارتفاع متوسط این تالاب زیبا از سطح دریا ۱۳۰۰ متر است و زیستگاه مناسبی برای پرندگانی مانند لک لک، حواصیل، بوتیمار، غاز خاکستری و انواع اردک بشمار می رود. تالاب هشیلان در منطقه ای دشت مانند با شیب مختصر از شمال به جنوب قرار دارد. محدوده ای با وسعت تقریبی ۷۸۰ هکتار از این تالاب، از سوی اداره محیط زیست استان کرمانشاه بعنوان منطقه شکار ممنوع در نظر گرفته شده است.

    مقبره ابودجانه: در نزدیکی ریجاب از توابع دالاهو در شهرستان کرمانشاه، قبرستانی از صدر اسلام با تعدادی آرامگاه به سبک چهارطاقی های دوره ساسانیان وجود دارد که در میان این قبور، بنایی دیده میشود که به گفته اهالی این روستا بهمقبره ابودجانه شهرت دارد. ابودجانه یکی از یاران باوفای پیامبر بوده است که در جنگ احد هنگامیکه نیروهای اسلامی شکست می خورند ابودجانه نیز همانند حضرت علی (ع) در کنار پیامبر باقی مانده و از آن حضرت دفاع می کند. این بنای تاریخی و مذهبی نزد مردم این منطقه از احترام خاصی برخوردار است.

    مسجد عمادالدوله: این مسجد از آثار دوره قاجاریه است و ساختمان نخستین این مسجد در سال ۱۲۸۵ هجری قمری توسط امام قلی میرزا عماد الدوله والی غرب و سرحددار عراقین بنا شده است. این مسجد به صورت چهار ایوانی ساخته شده است و دارای سردر، بر کاشی کاری ایوان مسجد، کتیبه ای شامل قصیده ای با ذکر نام پادشاه وقت ناصرالدین شاه و نام سازنده و سال ساخت بنا است. پس از ساخت این مسجد بانی آن یکی از درهای حرم حضرت علی را به کرمانشاه آورد و در این مسجد نصب نمود و به جای آن در نقره ای دیگری را وقف آستانه علوی نمود. این درگاه امروزه به در “قاپی شاه نجف” مشهور است. این درگاه چوبی به دوره صفویه تعلق دارد. درب دیگر مسجد عماد الدوله در ضلع جنوبی غربی قرار دارد و توسط دالانی مسجد را به تقاطع بازار متصل می کند.

    بیستون

    سنگ نبشته بیستون: سنگ نبشته بیستون بزرگترین سنگ نبشته ایران است که از دوره هخامنشیان به جای مانده است. این اثر تاریخی و با ارزش در شهر بیستون قرار دارد که در ۳۰ کیلومتری شهرتسان کرمانشاه واقع شده است. سنگ نبشته بیستون یکی از مهمترین سندهای تاریخ جهان و مهمترین متن تاریخی در زمان هخامنشیان است که شرح پیروزی داریوش بزرگ و به بند کشیدن یاغیان را نشان می دهد.در این سنگ نبشته نماد فروهر در بالای آن دیده میشود، داریوش دست راستش را به نشانه ستایش اهورامزدا بالا برده است و پای چپش را بر سینه گئومات نهاده است. شورشیان که دست هایشان از پشت و گردنشان با ریسمان به هم بسته شده است پشت سر هم در برابر داریوش ایستاده اند. یک نیزه دار و یک کماندار نیز پشت سر داریوش به چشم می خورند.  محوطه بیستون از آثار ملی ایران است که در سال ۲۰۰۶ میلادی بعنوان یکی از آثار ثبت شده ایران در میراث جهانی یونسکو معرفی شده است. بیستون نامش را از واژه پارسی باستانی بغستان به معنی جایگاه خدایان گرفته است. ارتفاع این کتیبه در حدود هشت متر است و طول آن به ۲۲ متر میرسد و در مرکز آن پنج ستون به خط میخی فارسی باستان دیده می شود.

    مجسمه هرکول: مجسمه هرکول در محوطه تاریخی بیستون واقع شده است. مجسمه هرکول بجای مانده از دوران سلوکی هاس است که در شاهراه شرقی غربی جاده ابریشم قرار دارد. طول این مجسمه ۴۷/۱ متر است که به طور برجسته از سنگ کوه تراشیده شده است و از پشت  به که متصل و یکپارچه است. مجسمه هرکول بر سکویی به طول ۲۰/۲ متر به پهلوی چپ بصورت نیم خیز به آرنج تکیه کرده است و در دست چپش پیاله ای دارد که تا نزدیک صورتش نگه داشته است. دست راستش نیز بر پاس راست قرار دارد و پای چپ را تکیه پاه پای دیگر نموده است. در پشت مجسمه نقوش و کتیبه ای وجود دارد که به زبان یونانی قدیم بر روی سنگ حکاکی شده است و نماد هایی از درخت زیتون که از شاخه های آن کماندار و تیردانی آویزان شده است به جشممی خورند. در کنار این درخت گرز مخروطی شکل گره داری حجاری شده که برجستگی آن نسبت به سایر نقوش بیشتر است. کتیبه به خط یونانی در هفت سطر بر روی لوحی که نماد آن به شکل معابد یونانی ساخته شده است نوشته شده است. در  زیر تنه هرکول نقش شیری دیده میشود که درازای آن از دم تا سر ۲۰۰ سانتی متر است. زمان ساخت مجسمه هرکول آنطور که در کتیبه آن ذکر شده است سال ۱۵۳ قبل از میلاد است که با اواسط سلطنت مهرداد اول اشکانی منطبق است.

    کتیبه گودرز: پیکره گودرز، پیکره تراشیده شده ای است که گفته می شود یکی از پادشاهان اشکانی بر دامنه کوه بیستون از خود بجای گذاشته است. در این در این اثر تاریخی و زیبا، گودرز با زره پوشی سوار بر اسبی همراه با نیزه ای بلند به سواری دیگر حمله کرده است و او را از اسبش واژگون نموده. این نقش برجسته در کنار نقش برجسته مهرداد دوم پادشاه دیگر اشکانی حکاکی شده است. یک کتیبه یونانی نیز بر بالای آن وجود دارد که سوار زره پوش را گودرز پسر گیو معرفی می کند.

    سرپل ذهاب

    طاق گرا: بنای طاق گرا یا طاق شیرین در گردنه پاتاق بر سر راه کرمانشاه به سرپل ذهاب واقع شده است. این بنای زیبا در کنار راه باستانی سنگفرشی واقع شده است که فلات ایران را به بین النهرین مرتبط می کند. از نظر معماری بنای طاق گرا فضای ایوانی مانندی است که تماما از سنگ ساخته شده  است. در مورد سال ساخت این بنا اختلاف هایی وجود دارد وبرخی آن را مربوط به دوره اشکانیو برخی مربوط به دوره ساسانی نسبت دادها ند. اما آنطور که از مدارک باستانشناسی به دست آمده است ظاهرا این بنا در اواخر دوره ساسانیان در زمان حکومت خسرو دوم به سال ۵۹۰ الی ۶۲۸ میلادی ساخته شده باشد.

    آبشار پیران: آبشار پیران در نزدیکی سرپل ذهاب واقع شده است. حدود ۹ کیلومتر مسیر ماشین رو وپانزده دقیقه مسیر پیاده روی دارد تا بتوان به آبشار رسید. در نزدیکی این آبشار زیبا ویرانه های قصر یزدگرد سوم به چشم می خورد که قدمت آن به دوره ساسانیان باز می گردد. روستای پیران از طریق شهرهای قصر شیرین، سرپل ذهاب، کرند غرب و گیلان غرب در استان کرمانشاه قابل دسترسی است و از جاذبه های طبیعتگردی  با ارزش این ناحیه بشمار می زود و گردشگران زیادی برای دیدن آن از سایر نقاط استان و ایران به این منطقه سفر می کنند.

    گور دخمه کل داود (دکان داوود): گور دخمه فوق را عده ای بجای مانده از دوران مادها و تعدادی از دوره هخامنشیان میدانند. عده ای بر این باورند که این گور مربوط به دوران مادها است و دکان داوود هم مقبره آخرین پادشاه مادها یعنی “ایشتوویگو” است که توسط کوروش بزرگ از سلطنت خلع شده بود. اما در تحقیقات جدید تر به این نتیجه رسیده شده است که این گور دخمه متعلق به دوران هخامنشیان است و به احتمال زیاد نقش برجسته آن هم به دوره سلوکیان باز می گردد. گور دخمه ها بر خلاف دخمه ها دل دل کوه ساخته می شوند. این گور دخمه که در دل صخره های کوه حفر شده است از زمین ارتفاع زیادی ندارد ولی دسترسی به داخل آن ناممکن است. در زیر این صخره یک قبرستان نیز وجود دارد که بیش از ۲۰۰۰ سال قدمت دارد. درون مقبره پنج طاقچه جهت گذاردن نذورات و یک گور بیضی شکل قرار گرفته است. سقف دخمه طاق مانند است و در هشت متری زیر دخمه مردی تمام قد و نیمرخ بر سنگ حجاری شده است. دو طرف ورودی مقبره نیز ستونهایی دیده میشود که از آنها تنها سرستونها و پایه هایش بجای مانده است.

    سایر

    گوردخمه های دربند  (صحنه): دخمه های دربند در بدنه کوه “شوق علی” قرار دارند که در شمال شهر صحنه واقع شده اند و بر سینه کوه حجاری شده اند. این گور دخمه ها در میان اهالی این منطثه به قبر کیکاووس، فرهاد تراش و گور شیرین و فرهاد معروف است. در نمای بالایی ورودی این گوردخمه تصویری از خورشید بالدار به چشم می خورد.

    معبد آناهیتا (کنگاور): معبد آناهیتا بنایی است تاریخی که در شهر کنگاور واقع شده است. این معبد دارای ۲۲۰ متر درازا و ۲۱۰ متر پهنا و قطر دیوار محیطی آن به بیش ۱۸/۵ متر میرسد. بر فراز این اثر زیبا و تاریخی ردیفی از ستونهای سنگی بر پا بوده که بلندای هر ستون به ۲/۵۴ متر میرسد. ورودی این بنا به وسیله پلکان در دو طرف جبهه جنوبی ساخته شده است و در جبهه شمالی خاوری پلکان یک طرفه راه دسترسی به این مکان را ممکن ساخته است. قدمت این بنا به دوره اشکانی و ساسانی نسبت داده شده است که نشانه ها و واژه های دوره ساسانی بخوبی در این اثر به چشم می خورند. سبک معماری این بنا به معماری پارتی شهرت دارد. بقایای این پرستشگاه که از بزرگترین بناهای سنگی ایران است، با بنایی چهار ضلعی مستطیل شکل بر فراز تخته سنگی کم ارتفاع قرار گرفته است.

    غار قوری قلعه (روانسر): غار قوری قلعه، بزرگترین غار آبی ایران است که قدمت آن به ۶۵ میلیون سال پیش باز می گردد. این غار در روستایی به همین نام قرار دارد طول آن دوازده کیلومتر است و عمقی برابر با ۳۱۴۰ متر دارد. غار قوری قلعه بعنوان یکی از هفت اثر طبیعی ملی ایران به ثبت رسیده است. ژرفای برهی از حوضچه های این غار به چهارده متر می رسد. این اثر قدیمی و طبیعی و البته با ارزش، دارای تالارهای زیبا در ۱۴۰۰ متری و ۵۰۰ متری به نامهای تالار ریم، تالار کوهان شتر، تالار مسیح برزخ، تالار بلور و تالار عروس می باشد.

    روستای هجیج (پاوه): روستای تاریخی هجیج در ۲۰ کیلومتری شهرستان پاوه قرار دارد که در دره ای زیبا و جنگلی واقع شده است. دراین روستای شگفت انگیز و پلکانی، در کنار چشمه ای زیبا بقعه عبیدالله فرزند امام موسی کاظم نیز قرار دارد که زائران زیادی برای دیدن این بقعه به این روستا سفر می کنند. در این روستا چشمه ای وجود دارد که در هیچ فصلی آب آن کاسته نمیشود و بعنوان یکی از پراب ترین و با کیفیت ترین چشمه های این استان معروف است. هجیج به معنی دره سرسبز و عمیق است و این روستا خانه هایش از سنگ و آجر ساخته شده اند.

    خوراکیها

    استان کرمانشاه آب و هوای بسیار خوبی دارد و تنوع اقلیمی و محصولات غذایی در این استان موجب شده است تا تنوع و خوش مزگی غذاهای آن مورد توجه گردشگران واقع شود. از جمله این محصولات و غذاها می توان ونوشک پلو، دنده کباب، آش دوغ، آش عباسعلی، خورشت کنگر، کوکوی پاغازه، آش کشک و بادمجان، والک پلو، عسل مرغوب، محصولات کشاورزی و دامی و نیز لبنی، کوفته مخصوص کرمانشاه، خلال پلو، کوفته ریزه، دستپیچ کرمانشاه، سیب پلو، روغن حیوانی،کوفته شیرین، سوپ ترخینه، چلو گوشت، ترخینه مخصوص کرمانشاه را نام برد. شیرینی های این منطقه نیز نان برنجی، کاک، نان خرمایی هستند.

    دنده کباب: انواع کباب ها در بیشتر استان ها و شهرهای ایران را میتوان یافت که از طرفداران بیشماری برخوردارند. دنده کباب نیز یکی از این کباب هاست که مخصوص استان کرمانشاه است و از غذاهای بسیار لذیذ این ناحیه بشمار می رود. مردم این استان با استفاده از گوشت تازه گوسفند، پیاز، سیر، فلفل سیاه، سماق، رب گوجه فرنگی، روغن زیتون، لیمو ترش و جعفری خرد شده این کباب را آماده می کنند و روی آتش آن را طبخ می نمایند. در سفر به کرمانشاه حتما توصیه می شود این کباب خوش مزه را امتحان نمایید.

    صنایع دستی

    از جمله سوغات مهم و صنایع دستی و بومی این استان، میتوان قالی،گلیم، جاجیم، قلم زنی،پرده بافی، موج بافی، گیوه بافی، نمد مالی،ابزار و لوازم تزئینی فلزی را نام برد.

    کرمان

    مجموعه گنجعلی خان: مجموعه تاریخی گنجعلی خان در مرکز قدیمی شهر کرمان قرار دارد و در کنار بازار کرمان واقع شده است. گنجعلی خان از حکام مشهور دوره شاه عباس صفوی بوده است و از سال ۱۰۰۵ الی ۱۰۳۴ هجری قمری برکرمان فرمانروایی داشته استو آثار و بناهای زیادی را در این شهر بنا کرده است و در آبادانی کرمان کوشا بوده. مساحت این مجموعه ۱۱۰۰۰ متر مربع است که شامل مدرسه، مسجد، بازار، آب انبار، ضرابخانه، میدان، کاروانسرا و حمام می باشد. معمار این بنا یک معمار یزدی بوده است ولی سبک آن به شیوه اصفهانی میباشد.

    بنای مشتاقیه: بنای مشتاقیه از بناهای دوره قاجاریه شهر کرمان است و از سه گنبد که مقبره های مشتاق علیشاه، شیخ اسماعیل و کوثر علیشاه میباشند. این سه از بزرگان صوفیه بوده اند. این بنای تاریخی در میدانی به همین نام قرار دارد و مسجد جامع کرمان نیز در ضلع فربی آن واقع شده است. این بنا در قرن سیزدهم هجری قمری در دوره قاجاریه احداث شده است.

    حمام گنجعلی خان: یکی از بناهای مجموعه گنجعلی خان حمام آن است که بسیار زیبا و دیدنی است. این حما که در شهر کرمان قرار دارد در سال ۱۰۲۰ هجری قمری (۱۶۱۱ میلادی) ساخته شده است. کاشیهای معرق، هفت رنگ و خشیتی با تصاویری از انسان از ویژگی های این حمام میباشد. شبکه آبرسانی به خزینه، گرمخانه، حوضچه ها و فواره های متعدد آن،ونحوه گرمکردن هوای داخل حمام، چگونگی آب بندی مخازن آب و گرمکردن آب، ارتفاع کم و باریک وطولانی بودن راهروها، هشتی های میانی و سردرها، تناسبات فضایی ورودی ها و خروجیها، ارتفاع زیاد رختکن، گود بودن حمام، بهره گیری از آب قنات، نگه داشتن حرارت، ضد زلزله بودن بنا و کاهش ارتعاشات لرزشی در اثر قرار گرفتن در درون زمین که بدون آنها کارکرد حمام ممکن نبود از ویژگیا های متعدد این حمام با ارزش هستند.

    بازار چهارسوق گنجعلی خان: بازار چهار سوق در بخش جنوبی میدان گنجعلی خان قرار گرفته است که در سمت راست این بازار حمام تاریخی و زیبای گنجعلی خان و هجده مغازه قرار گرفته اند و در سمت چپ آن طاق نماهایی طراحی شده ‌اند که منظره زیبایی را نشان می ‌دهند. در زیر این طاق نماها دستفروشان به کار مشغول هستند و جمعاً شانزده طاق‌ نما این بازار را به میدان مرتبط می‌سازند. طول این بازار نزدیک به ۹۳ متر و عرض آن ۷۵/۵ متر است و ۷۵/۵۳۴ متر مربع مساحت دارد. در انتهای بازار گنجعلی خان بازار زرگری قرار دارد که به قیصریه معروف است. این بازار زیبا و تاریخی از جاذبه های دیدنی شهرستان کرمان است که هر گردشگری را به سمت خود جلب می کند.

    مسجد گنجعلی خان: این بنا در ضلع شمال شرقی میدان گنجعلی خان کرمان واقع گردیده است و بخشی از مجموعه گنجعلی خان بشمار می رود که حدود سال ۱۰۰۷ هجری قمری در عهد صفویه توسط گنجعلی خان  حاکم منصوب شاه عباس صفوی ساخته شده است. این مسجد کوچکاما زیبا در واقع موزه ای کوچک از معماری و هنر اسلامی مانند کاشی کاری، پچ بری و خطاطی است که به سبک ایرانی آراسته شده اند و در نوع خود بی نظیر میباشد. گچبری، حجاری، خطاطی، درودگری و همزمانی خط نوشته های استاد شهاب الدین کرمانی و علیرضا عباسی از ویژگیهای این بنا هستند. این مسجد در قرن یازدهم با مساحتی در حدود ۱۲۵ متر مربع بنا شده است.

    بازار تاریخی کرمان: این راسته از بازار کرمان از میدان ارگ آغاز می شود وبه میدان مشق در مشتاقیه ختم یم شود. هر بخش از بازار تاریخی کرمان در زمان یکی از فرمانروایان این شهر ساخته شده اند وبه دلیل ویژگی هایش در ایران منحصر بفرد است ودارای شهرت جهانی میباشد. این بازار از طولانی ترینراسته بازارهای ایران نیز بشمار می رود و بسیار دیدنی است و در این بازار سنتی می توان با تولیدات و صنایع دستی استان آشنا شد و از آنها خرید نمود.

    یخدان مویدی: یخدان مویدی از آثار تاریخی شهر کرمان است که بعنوانیکی از آثار ملی ایرانبه ثبت ملی رسیده است. کاربری یخدان در گذشته های دور نگهداری یخ برای ایام تابستان برای مردم شهر بوده است. این بنا بجای مانده از اواخر دوره صفویه است و نام مویدی از آن نظر است که قنات مشهور مویدی آب آن را تامین می کرده است.

    گنبد جبلیه: این گنبد زیبا و با شکوه در شهر کرمان واقع شده است. گنبد جبلیه دارای گنبدی بزرگ است که تماما از سنگ و گچ ساخته شده است که همچنان با شکوه بر جای خود مانده است و تخریب نشده است. این گنبد هشت ضلعی که به گنبد گبری نیز شهرت دارد تماما از سنگ ساخته شده و عرض پی آن نیز در پایه به سه متر می رسد. از تاریخ احداث این بنا و منظور از ساخت آن اطلاعات دقیقی در دست نیست ولی مردم این ناحیه معتقدند این محل آتشکده یا مقبره یکی از زرتشتیان در گذشته بوده است. گفته می شود در ساخت این گنبد به جای آب از شیر شتر استفاده شده است که به عقیده برخی مورخان دلیل استحکام سازه آن همین میباشد. استفاده امروزی این بنا موزه سن گدر شهرکرمان است.

    حمام وکیل: در میانه های بازار کرمان، حمام وکیل قرار دارد که توسط حاکم وقت در عصر قاجاریه در سال ۱۲۷۰ ساخته شده است. سبک معماری این حمام به سبک حمام گنجعلی خان با اقتباس از معماری قاجاری میباشد. این بنا یکی از حمام های تاریخی، سنتی و قدیمی کرمان است که از کف تا دیوار آن کاشیکاری و سرامیک کاری شده است. این حمام به دو بخش رختکن و گرمخانه تقسیم شده است. در بنای حمام وکیل ستونهای سنگی زیبا و همچنین حوض بزرگی در قسمت خزینه و گرمخانه آن وجود دارد. ضمن اینکه حجاری حوضچه های دو طرف این حمام بسیار با شکوه هستند. در حال حاضر این حمام تاریخی بعنوان چایخانه سنتی ورستوران سنتی مورد استفاده گردشگران قرار میگیرد.

    کتابخانه ملی کرمان: کتابخانه ملی کرمان یک اثر ارزشمند است که در شهر کرمان در خیابان خورشید واقع شده است. این بنا دارای سردری مرتفع است و فضایی زیبا و با صفا برای تحقیق و پژوهش با کتب فراوان دارد. بنای این کتابخانه در سال ۱۳۰۸ خورشیدی ساخته شده است و معمار آن محمد علی راوری میباشد. سالن این کتابخانه دارای ۴۰۰۰ متر وسعت دارد که با سقف های گنبدی شکل زیبایی که ۶۶ ستون هشت ضلعی دارد مکان مناسب و آرامی را برای یک کتابخانه پدید آورده است.

    ماهان

    باغ شازده: باغ شاهزاده ماهان یکی از باغ های ایرانی و تاریخی ایران بشمار می رود که در استان کرمان قرار دارد. این باغ در شهر ماهان و در ۳۵ کیلومتری شهر کرمان واقع شده است و در دامنه کوه های تیگران جای گرفته است. این باغ زیبا مربوط به اواخر دوره قاجاریه است که در سال ۱۳۵۳ بعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت ملی رسیده است. در سال ۲۰۱۱ میلادی نیز در نشست ۳۵ میراث جهانی یونسکو به همراه هشت باغ ایرانی دیگر در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت جهانی رسیده است. این باغ زیبا مساحتی در حدود ۵/۳ هکتار دارد. دو مجموعه شرقی و غربی دارد و کوشک و عمارت های بسار با شکوهی در آن جای گرفته اند. در این باغ فواره هایی در طول باغ وجود دارند که  از زیباترین فواره های باغ های ایرانی بشمار می روند. فواره های باغ شازده بر پایه نیروی اختلاف ارتفاع کارکرد دارند. این باغ از نمونه باغ های مسطح ایرانی است و در زمینی مستطیل شکل بنا شده است و دارای سردر ورودی بسیار زیبایی است. بناهای باغ عبارتند  از کوشک اصلی که سکونتگاه دائمی یا فصلی مالک آن بوده است که در انتهای سربالایی باغ قرار گرفته است. سردرخانه بصورت بنایی خطی سمت ورودی باغ را احاطه کرده است ودر دو طبقه بنا شده است. طبقه بالای این سردر دارای اتاق هایی است که برای زندگی و پذیرایی از میهمانان در نظر گرفته شده است. این باغ باوجود آنکهدر دل کویر قرار گرفته است بسیار سر سبز است و از درختان بلندی برخوردار است که به شیوه های سنتی ولی علمی آبیاری میشده اند.

    آرامگاه شاه نعمت الله ولی: آرامگاه شاه نعمت االه ولی یا آستانه شاه نعمت الله ولی بنایی است مربوط به دوره صفویه که در شهر ماهان قرار دارد. شاه نعمت الله ولی در سال ۸۳۲ هجری قمری در شهرکرمان درگذشت و در ماهان به خاکسپرده شد. این اثر تاریخی در سال ۱۳۱۰ خورشیدی بعنوان یکی از آثار ملی و تاریخی ایران به ثبت رسیده است.

    عمارت شتر گلو: عمارت شتر گلو در محور آستانه شاه نعمت الله ولی ودر ضلع شرقی آن قرار دارد و از آثار تاریخی بجای مانده از دوران قاجاریه است. این بنا دارای چندین حیاط است که حیاط جنوبی نارنجستان و حیاط شمالی معروف به انارستان بوده است. این بنای زیبا دارای یک بادگیر بلند و زیبایی است که نظر هر بیننده ای را به خود جلب می کند. این بنا در سال ۱۳۵۶ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

    سایر

    بادگیر معین (رفسنجان): بادگیرها در شهر رفسنجان به شش نوع بادگیر مرسوم بوده ند و بادگیر معین باقی مانده عمارتی به ناممعین بوده است. این بادگیر زیبا در سال ۱۳۸۴ توسط میراث فرهنگی و گردشگری استان مورد بازسازی قرار گرفت. ترکیب مصالح از خشت خام، چوب، کاهگل، آجر و کتیبه های گچی میباشند. ارتفاع این بادگیر به شانزده متر می رسد.

    کویر شهداد: اینمنطقه کویری از شهر کرمان حدود ۸۷ کیلومترفاصله دارد. شهداد از جنوب غربی به مناطق کوهستانی و سردسیر سیرچ و از شمال شرقی به مناطق کویری منصل است که کلوتها در این ناحیه کویری قرار دارند. شهداد در گذشته مرکز ایالات آراتا بوده است. همچنین قدیمی ترین پرچم فلزی در ایران و جهان با نقش درفش شهداد در این ناحیه کشف شده است. درفش شهداد کهن ترین درفش یافت شده در ایران است که اکنون در موزه ملی ایران در شهر تهران نگهداری می شود. ساکنان شهداد در هنر از تکنیک های بسیار پیشرفته اس برخوردار بوده اند و از سفال گران ماهری بشمار می رفته اند. هنر دیگر مردم این منطقه سنگ تراشی بوده است که از آن در ساخت ظروف نیز استفاده می کرده اند. از دیدنی های طبیعی و تاریخی این منطقه می توان به کویرها و بیابانهای آن، کلوتها، قلعه رموک، قلعه بهرام، گورستانهای تاریخی، کارگاه فلز کاری قدیمی، آسیاب آبی و باغ شهرداری اشاره نمود.

    ارگ بم: ارگ بم بزرکترین سازه خشتی در جهان است که محل آن در نزدیکی شهر بم در استان کرمان قرار دارد. این بنای زیبا و با شکوه در فهرست جهانی یونسکو نیز به ثبت رسیده است. ارگ بم که در مسیر جاده ابریشم قرار دارد در سده ۵ پیش از میلاد ساخته شده است و تا سال ۱۸۵۰ پس از میلاد نیز همچنان مورد استفاده قرار می گرفته است. کل این بنای عظیم یک دژ بزرگ بوده است که در قلب آن ارگ آن قرار دارد. اما به دلیل ظاهر پر ابهت آن، که پر ارتفاع ترین قسمت مجموعه بشمار می رود، کل بنای دژ بعنوان ارگ بم شناخته می شود. متاسفانه در زلزله سال ۲۰۰۳ میلادی بیش از ۸۰ درصد این مجموعه ویران شد و آسیب های جدی به ارگ بم وارد آمد. پس از آن بسیاری از کشورهای جهان برای بازسازی این بنای جهانی وارد کار شدند. ژاپن، ایتالیا و فرانسه جزو کشورهایی بودند که از ابتدا در بازسازی این بنا همکاری داشتند. اینپروزه با همکاری گروهی از کارشناسان داخلی و کارشناسانی از ایتالیا در تابستان ۱۳۹۰ به پایان رسید و بیساری از بخش های اسیب دیده مجددا بازسازی و مرمت شدند.

    ارگ راین: ارگ راین یکی از بزرگترین بناهای خشتی جهان است. این بنای تاریخی بزرگ با مساحتی بیش از ۲۲ هزار متر مربع، دومین بنای خشتی بزرگ جهان بعد از ارگ بم میباشد و هر ساله میزبان گردشگران بیشماری است. قدمت آن به دوره ساسانیان باز می گردد. در تاریخ کرمان، از قلعه راین در قرن اول هجری قمری نیز نام برده شده است. نقشه قلعه تقریبا مربع شکل است و  چندین برج در اطراف آن قرار دارند. دور تا دور قلعه را حصاری در برگرفته است که ارتفاع آن بیش از ده متر است. تنها ورودی قلعه از جبهه شرقی است که با سر در بزرگ و با شکوه به محوطه داخلی راه دارد. عناصر قلعه عبارتند از بازار، حاکم نشین، خانه های اعیانی، چهار انبار، آتشکده و محله های عامه نشین. این قلعه بخش عامه نشین و اعیان نشین دارد و از فضاهای معماری مورد نیاز مردم مانند مکتب خانه و ساختمان قرنطینه در آن دیده می شود.

    قلعه گنج: قلعه گنج شهری است در جنوب شرقی استان کرمان. تاریخ این شهر به قبل از اسلام و میلاد مسیح میرسد که در حال حاضر در جای جای تاریخ شواهدی از اقوام ساکن در این شهرستان بدست می اید. آثار بدست آمده از تمدن در این منطقه به بیش از ۵۰۰۰ سال را نشان می دهد. این منطقه دارای آب و هوای نیمه مرطوب و اقلیم بیابانی است. در تقسیم بندی گویش های مختلف این شهر باید اینطور گفت که مردمبه زبان فارسی، بلوچی و گویش محلی خود صحبت می کنند که این گویش محلی نسبت به سایر شهرهای همجوار دارای تفاوت های اندکی است.

    خانه بهادرالملک (بردسیر): این بنا یکی از بناهای تاریخی شهر بردسیر در استان کرمان است. این خانه توسط عبد المظفرخان سرتیپ مشهور به بهادر الملک که در بردسیر به لقب ابدال معروف بود به روزگار قاجار ساخته شده است. این بنا همچون اکثر ابنیه های دوره قاجاریه در کرمان یا پلان حیاط مرکزی و فضاهای اطراف ساخته شده است. بدین شکل که در جبهه شمالی حیاط، سه دری و در سمت جنوب تالار وسیعی وجود دارد که سایر فضاهای جبهه ای شرقی و غربی که شامل انبار ها و اتاق های خدمه و مطبخ است، در خدمت فضای اصلی خانه بوده است. از جمله بخش های جالب این بنا علاوه بر تالار بزرگ آن، انبارهای طبقه فوقانی برای ذخیره مواد غذایی و برج خشتی این خانه است که بخش تحتانی آن بصورت محل گذر عموم است.

    قلعه انار (شهرستان انار): قدمت انار بر اساس آثار تاریخی موجود، به قبل از دوره اسلامی می رسد. نام اول این شهر ابان بوده است که اکثر جغرافیدانان قرون سوم و چهارم هجری این شهر را با همین نام در کتب خود ذکر کرده اند. در این شهرستان آثار تاریخی مهمی مانند قلعه انار وجود دارد که یکی از آثار باستانی مهم و با ارزش کرمان بشمار می اید.

    روستای صخره ای میمند (شهر بابک): روستای میمند یکی از شگفت انگیز ترین جاذبه های تاریخی و طبیعی ایران بشمار می رود. این روستای تاریخی و صخره ای، در استان کرمان و در ۳۶ کیلومتری شهرستان شهربابک قرار گرفته است. این روستا بالغ بر ۴۰۰ واحد مسکونی دست کن با بیش از ۲۰۰۰ اتاق ، مسجد، مدرسه، حمام دارد که همگی در دل کوه کنده شده اند. قدمت این روستا بدرستی مشخص نیست ولی حدودا به دوره هخامنشیان باز می گردد ولی برخی مورخان قدمت آن را به بیش از ۱۲ هزار سال نسبت داده اند.

    عمارت بادگیر چپقی (سیرجان): بادگیر چپقی سیرجان تنها بادگیر متفاوت نسبت به دیگر بادگیر های ایران از نظرمعماری است. بادگیر چپقی از بادگیرهای زیبای ایرانی است که در این استان بسیار شهرت دارد و بر روی خانه علی اصغر رضوی اولینپزشکشهر سیرجان قرار دارد که در دوره پهلوی اول در زمان رضا شاه بنا شده است. این بنای تاریخی در سال ۱۳۸۱ بعنوان یکی از آثار تاریخی ایران به ثبت ملی رسیده است.

    کاروانسرای کبوتر خانه (جیرفت): کاروانسرای کبوتر خانه مربوط به دوره قاجاریه است که در ۳۵ کیلومتری شهرستان رفسنجان قرار دارد. این اثر در سال ۱۳۸۱ بعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت ملی رسیده است. معماری این بنا کاملا با آجر است و دارای نقوش و معماری بسیار زیبایی میباشد. برخی با اشاره به سنگ نوشته موجود در سردر این کاروانسرا سابقه آن را مربوط به ابتدای زندیه می دانند.

    خور اکی ها

    استان کرمان با وجود اینکه یک منطقه کویری است اما از تنوع و کیفیت غذایی خوبی برخوردار است. برخی از آنها عبارتند از : آبگوشت بادمجان با کشک، آبگوشت زیره، آش گندم با شیر، اوماچ آش، خورشت بز قورمه، پسته،گردو، خرما، مرکبات، زیره، فالوده کرمانی، خورشت آلوچه، خورشت به و آلو، زیره پلو، لپه پلو با زیره، مجور کدو. از شیرینی های این استان نیز می توان کلمپه، کماج سهن، قطاب، قوتوو را نام برد.

    صنایع دستی

    از جمله صنایع دستی و زیبای این استان می توان به قالی کرمان، پته دوزی، قالیچه افشار، گلیم، ظروف و اشای مسی، خورجین بافی، آجیده دوزی،گبر دوزی اشاره کرد.  قالی های کرمان از شهرت بالایی برخوردارند و کیفیت بسیار خوبی دارند و با دست بافته می شوند.

    شیراز

    ارگ کریمخان: این ارگ زیبا و با شکوه در مرکز شهر شیراز واقع شده است. اینارگکه در دوره سلسله زندیه بنا شده است در حقیقت اندرونیو قصر سلطنتی زندیه در شیراز بوده است. پس از اینکه کریمخان زند شیراز را بعنوان پایتخت خود بر می گزنید، این مکان را جایی برای زندگی خود انتخاب می کند که به ارگ کریمخانی شهرت یافت. در دوره پهلوی از این بنا بعنوان زندان استفاده شد که به همین علت به بخش هایی از آن آسیب هایی وارد شد که بعدها مورد مرمت قرار گرفت. ساخت این ارگ زیبا بین سالهای ۱۷۶۶ و ۱۷۶۷ میلادی انجام شده است و کریمخان بهترین معماران زمان خود را جهت ساخت آن بکار گرفته بود. این ارگ به شکل قلعه ای آجری ساخته شده است و در هر چهار گوشه آن برجی بلند به ارتفاع ۱۵ متر قرار دارد. یکی از این برجها از پایه (مانند برج پیزا در ایتالیا) کج بنا شده است و به یکی از جاذبه های این ارگ تبدیل شده است. بخشی از تالار ها و اتاق های آن نمونه ای زیبا از سبک معماری دوره زندیه را نشان می دهند. این ارگ دارای دو نوع معماری مسکونی و نظامی دارد که بخش درونی ارگ با ایوان ها و اتاق های نقاشی شده، آبنماها و باغچه ها از ظرافت خاصی برخوردار است.

    بازار وکیل: مجموعه بازار وکیل به جای مانده از دوره زندیه در شیراز است که به فرمان کریم خان زند در سال ۱۱۷۲ تا ۱۱۹۳ هجری قمری بنا شده است. این بازار در سال ۱۳۵۱ بعنوان یکی از آثار تاریخی ایرانبه ثبت ملی رسیده است. این بازار از ابتدای دروازه اصفهان تا ورودی بازار های قدیم امتداد دارد و حجره هایی با سکوهایی پهن در طرفین دارد که در طرفین قرار دارند. مصالح ساختمانی بکار رفته در ساخت این بازار گچ، آجر و آهک میباشد که روی پایه هایی از تخته سنگ های تراشیده قرار گرفته اند. این بازار نیز در فهرست آثار تاریخی ایران به ثبت رسیده است.

    حمام وکیل: این حمانم در دوره زندیه به دستور کریم خان زند بنا شده است و دارای معماری بسیار باشکوه و زیبایی است. این حمام که در مرکز شهر شیراز در کنار بناهای تاریخی مانند بازار وکیل و ارگ کریمخانی قرار دارد دارای جاذبه ها و بخش های زیبایی است که می توان به شاه نشین، سردینه، گرمینه، ستونها، طاقها، نقاشی های دیواری، گچ بریها، فضاهای عمومی و حوضچه ها و سکوهای آن اشاره نمود. این حمام بزرگ از پیشرفته ترین اصول معماری زمان خود برخوردار بوده است. برای نمونه ورودیه حمام کوچک است و با شیبی ملایم به سمت هشتی که پایین تر از زمین قرار گرفته است میرسد. ورودی به رختکن زاویه دار ساخته شده است و همه این ملاحظات برای این بود هاست که از ورود سرما به داخل و خروج گرما به بیرون جلوگیری شود. سربینه این حمام به شکل هشت ضلعی است که هشت ستون یک پارچه سنگی در مرکز سقفی گنبدی شکل قرار دارند. در دو طرف حمام بزرگ که دارای شاه نشین و حاکم نشین می باشد، با سنگ پوشیده شده اند و در هر یک حوضچه ای کوچک قرار دارد. این بنا در سال ۱۳۵۱ بعنوان آثار تاریخی ایران در شیراز به ثبت ملی رسیده است.

    مسجد نصیرالملک: این مسجد از بناهای به یادگار مانده از دوران قاجاریه است که در سال ۱۲۹۳ قمری توسط شخصی بنام حسنعلی نصیرالملک بنا شده است. این مسجد به لحاظ جغرافیایی در محله گود عربان که محله ای قدیمی در شیراز است سقرار دارد که به محله اسحق بیگ نیز معروف است. در روایات آمده است ساخت این مسجد حدود دوازده سال به طول انجامیده است. مسجد نصیرالملک از نظرکاشی کاری و معماری در بین مساجد تاریخی ایران دارای ارزش و زیبایی خاصی است و از نظر شیشه کاری رنگی و مقرنس کاری بسیار منحصر به فرد است. درهای ورودی این مسجد بسیار بزرگ و از نجس چوب هستند و در بالای آن بر روی سنگی از جنس مرمر شعری از شوریده شیرازی به مناسبت ساخت مسجد و سال اتمام آن نوشته شده است. کف این مسجد با کاشی های فیروزه ای پوشیده شده است و سقف آن با نقش گل و بوته و ایاتی آز قران مزین شده است.

    نارنجستان قوام: قوام السلطنه در سال ۱۲۵۲ هجری قمری به حکومت فارس منصوب شد ودر محل سکونتش اقدام به ساخت عمارتی نمود که به شکل گیری مجموعه قوام منجر شد. مجموعه نارنجستان قوام بین سالهای ۱۲۵۷ تا ۱۲۶۷ هجری قمری مقارن با حکومت ناصرالدین شاه قاجار ساخته و تکمیل گردیده است. این مجموعه از بخش های مختلفی همچون حمام، حسینیه، مکتب خانه، اندرونی قوام (منزل زینت الملوک)، دیوان خانه قوام ( نارنجستان)، حمام اختصاصی و اصطبل تشکیل شده است و دارای معماری و تزئینات بسیار زیبایی است. زیرزمین این عمارت به موزه ای تبدیل شده است که در آن اشیای فرهنگی و تاریخی نگهداری می شود. این عمارت از نظر هنرهایی از قبیل آینه کاری، گچبری، نقاشی روی دیوار، شیشه گری، نقش پردازی، سنگ تراشی و مقرنس کاری در نوع خود بی نظیر است.

    خانه زینت الملوک: در ضلع شرقی باغ نارنجستان قوام عمارتی زیبا قرار دارد که به دلیل سکونت خانم زینت الملوک قوامی، دختر قوام الملک چهارم، به این نام شهرت یافته است. این عمارت که به فاصله یک کوچه از نارنجستان قوام دارد به وسیله یک راه زیرزمینی به هم متصل هستند و در حقیقت اندرونی خانه قوام و محل رفت و آمد محارم بوده است. خانه زینت الملوک بنایی است از دوره قاجاریه که ساخت آن به سال ۱۲۹۰ هجری قمری باز می گردد و در سال ۱۳۰۷ به پایان رسیده است. درب ورودی این عمارت معرق کاری شده است و با عبور از هشتی، یک راهرو با زاویه شمال شرقی به حیاط راه پیدا می کند. در حیاط علاوه بر آزاره های سنگی حجاری شده و مشبک، دو باغچه زیبا و دو حوض بزرگ و کوچک مشاهده می شود. کاشی کاری هفت رنگ هلالی که در پیشانی ساختمان جای گرفته است از زیبایی خاص برخوردار است و تصاویر خورشید، دو فرشته، دو شیر شمشیر بدست همراه با آیه نصرمن الله و فتح القریب دیده می شود. به جز ایوان بدون سقف در شرق حیاط، در اطراف حیاط ۲۰ اتاق تو در تو وجود دارد که به هم متصل هستند. ساختمان غربی این بنا دارای تالار شاه نشین آینه کاری و گچبری با تصاویر نقاشی به سبک اروپایی دیده می شود. پنجره های رنیگ، درب های چوبی، کف پوش کاشی کاری شده، سقف های نقاشی شده و گچ بری های دیوار ها از زیبایی های این عمارت هستند.

    باغ ارم: باغ ارمنمونه ای زیبا از باغ های ایرانی است که در شیراز واقع شده است. این باغ شامل چند بنای تاریخی و یک باغ گیاه شناسی است. ساخت باغ ارم را به روزگار سلجوقیان نسبت داده اند که در دوره های بعد به آن بخش هایی اضافه شده است. در زمان زندیه نیز کریمخان زند در سازندگی آن و بهسازی باغ بسیار کوشید. در زمان قاجاریه این باغ به مدت ۷۵ سال به دست سران ایل قشقایی بوده است. در این زمان عمارتی در این باغ ساخته شده است. در زمان سلطنت ناصرالدین شاه قاجار عمارتی دیگر به این مجموعه اضافه شده است. این باغ از تنوع گیاهی بسیار خوبی برخوردار است و گیاهان بسیاری از نقاطمختلف جهان به این باغ منتقل شده اند. در سال ۱۳۹۰ در سی و پنجمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو، باغ ارم به همراه هشت باغ دیگر ایرانی در فهرست میراث جهانی ثبت گردید. عمارت مرکزیف هسته مرکزی باغ ارممحسوب می شود که در زمان قاجاریه و به تقلید از سبک معماری زندیه بنا شده است. این عمارت از لحاظ معماری، نقاشی، کاشی کاری و گچ بری از شاهکارهای معماری دوره قاجار به شمار می رود. از پوشش گیاهی این باغ زیبا می توان سرو ناز (بلند ترین سرو موجود در شیراز را دارد که نزدیک به ۳۵ متر ارتفاع دارد)، کاج، افرا، ارغوان، بید مجنون، سیاه بید، زبان گنجشک، بید مشک، سپیدار، اکالیپتوس، انار، ازگیل، نارنج، خرمالو، گردو، زردالو، بادام، سیب و گلابی را نامبرد. معروف ترین درخت این باغ همان سرو نازی است که به “سرو ناز شیراز” شهرت دارد.

    موزه پارس و مقبره کریمخان زند: موزه پارس موزه ای است که در باغ نظر شیراز واقع شده است و به عمارت کلاه فرنگی شهرت دارد. عمارت هشت ضلعی که در زمان کریمخان زند ساخته شده است، محلی برای پذیرایی از میهمانان و سفیران خارجی و انجام مراسم مختلف حکومتی  بنا شده بود. در موزه این عمارت اشیایی از دوران قبل و بعد از اسلام نگهداری می شود که بعنوان قدیمی ترین موزه این استان شناخته می شود و آثار ارزشمندی از اشیای فلزی، سفالی، انواع سکه ها و مهر ها، ظروف، کتاب قران خطی و . . . از هزاره چهارم پیش از میلاد تا دوره معاصر در آن نگهداری میشود و به معرض نمایش درامده اند. موزه پارس در سال ۱۳۱۵ خورشیدی تاسیس شده است. آرامگاه کریمخان زند نیز در همین موزه و عمارت قرار دارد که مربوط به دوران زندیه میباشد. این اثر در سال ۱۳۱۴ بعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. نمای بیرونی عمارت کلاه فرنگی که دارای معماری هشت ضلعی است با تزئینات کاشی کاری نگاره های گل و مرغ و در بالای عمارت اسپرها و لچکیهای کاشیکاری شده بنا را مزین نموده است. فضاهای درونی این بنا نیز یک بخش مرکزی و چهار شاه نشین را تشکیل می دهند. همچنین یک آبنمای یکپارچه از سنگ مرمر در مرکز عمارت قرار دارد. پس از مرگ کریمخان وی را در این عمارت دفن کردند، ولی آقا محمد خان قاجار در سال ۱۲۰۶ شمسی به دلیل کینه توزی دستور نبش قبر وی را می دهد و استخوان های وی را به کاخ گلستان منتقل می کند، اما مجددا در زمان رضا شاه استخوانهای کریمخان زند دوباره نبش قبر می شوند و به مکان قبلی در عمارت کلاه فرنگی انتقال داده می شود.

    حافظیه و باغ چهل تن: حافظیه یا آرامگاه حافظ بنایی با شکوه و زیبا است که در شمال شهر شیراز واقع شده است. این مجموعه محل دفن حافظ شیرازی شاعر بزرگ ایرانی است و از جاذبه های مهم و با ارزش شیراز بشمار می رود. حافظ شیرازی در سال ۷۲۶ هجری قمری در شیراز متولد و در ۷۹۱ هجری قمری از دنیا رفت. در سال ۸۵۶ ه.ق حاکم فارس، برای اولین بار عمارتی گنبدی شکل بر فراز مقبره حافظ بنا کرد و روبروی آن نیز حوض بزرگی ساخت که از آب رکن آباد پر می شد. این بنا در دوره های بعد همچون صفویان، افشاریان، زندیه، قاجار و پهلوی در چندین نوبت مورد ترمیم و بازسازی واقع شد و فضاهایی نیز به ان افزوده گردید. باغ چهل تن در روره زندیه احداث شد و چهل گور تاریخی را درخود جای داده است. به همین دلیل نیز به باغ چهل تان شهرت دارد. همچنین تعدادی گور مربوط به سده سیزدهم هجری در این باغ وجود دارند.

    سعدیه و باغ دلگشا: اینعمارت و باغ محل زندگی سعدی، شاعر برجسته و شهیر پارسی گو است. سعدی در سال ۶۰۶ هجری قمری در شاراز به دنیا آمد و از آثار برجسته وی می توان به بوستان سعدی اشاره نمود. این مکان در ابتدا خانقاه سعدی بوده است که وی اواخر عمرش را در آنجا گذرانده بود و سپس در همان جا نیز دفن شد. برای اولین بار در قرن هفتم مقبره ای بر فراز قبر سعدی ساخته شد. سنگ قبر در وسط عمارتی هشت ضلعی قرار دارد و سقف آن با کاشی کاری فیروزه ای رنگ مزین شده است. در هفت ضلع ساختمان، هفت کتیبه قرار دارد که از قسمت هایی از گلستان، بوستان، قصاید، بدایع و طیبات آن شیبخ انتخاب شده اند. مقبره از سمت چپ به رواقی متصل می شود که در آن هفت طاق وجود دارد که با کف سازی سیاه رنگی تزئین شده است. این بنا در سال ۱۳۵۳ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

    تخت جمشید: مجموعه تخت جمشید که به نامهای پرسپولیس یا پارسه نیز شهرت دارد، نام یکی از شهرهای باستانی ایران است که طی سالیان متعدد، پایتخت باشکوه و تشریفاتی پادشاهان هخامنشی و  ایرانی بوده است. در این شهر باستانی کاخی بنام تخت جمشید وجود دارد که در دوران زمامداری داریش بزرگ، خشایارشاه و اردشیر اول بنا شده است. در سال ۵۱۸ پیش از میلاد ساخت تخت جمشید بعنوان پایتخت جدید هخامنشیان در پارسه آغاز شد. بسیاری از اطلاعات موجود از پیشینه و فرهنگ هخامنشیان که در دسترس هستند به دلیل سنگ نبشته هایی است که در این کاخ موجود هستند و بر روی دیوارهای کاخ حکاکی شده اند. باور مورخان بر این است که اسکندر مقدونی سردار یونانی در ۳۳۰ پیش از میلاد، به ایران حمله کرده است و بخش های زیادی از این کاخ را به آتش کشیده و نابود کرده است. بخش هایی از کتابها و فرهنگ و هنر هخامنشیان در این حمله از بین رفته اند. با این حال ویرانه های این مکان همچنان پابرجا هستند و از عظمت و شکوه بالایی برخوردارند. تخت جمشید به سال ۱۹۷۹ میلادی از آثار ثبت شده ایران در فهرست آثار تاریخی و میراث جهانی یونسکو است و در فهرست آثاری ملی ایراننیز به ثبت رسیده است. قدیمیترین بخش این کاخ با شکوه بر پایه یافته های باستان شناسی مربوط به سال ۵۱۸ پیش از میلاد است. آنگونه که در منابع متعدد تاریخی نیز آمده است، تخت جمشید در حدود ۲۵ قرن پیش در دامنه غربی کوه میترا (مهر) در زمان داریوش بزرگ آغاز شده است و بعد از آن توسط جانشینان وی با تغییراتی در بنای اولیه آن ادامه یاغفته است. از جاذبه های این مجموعه می توان به پلکانها، کاخ تچر (کاخ اختصاصی داریوش اول)، کاخ آپادانا، کاخ مرکزی، کاخ هدیش (بلندترین کاخ مجموعه تخت جمشید است که کاخ اختصاصی خشایارشا بوده)، کاخ ملکه، کاخ خزانه، خیابان سپاهیان (عقاب دو سر)، سنگ نگاره فروهر، دروازه خشایارشاه، آرامگاه ها (سه آرامگاه در تخت جمشید وجود دارد. از شاهان هخامنشی هفت آرامگاه باقی مانده است که سه آرامگاه در تخت جمشید و چهار آرامگاه در نقش رستم هستند. آرامگاه دو شاه هخامنشی یعنی اردشیر سوم و دوم در کنار یکدیگر قرار دارند و آرامگاه سوم که به داریوش سوم نسبت داده اند با فاصله ای از آنها قرار گرفته است)، سنگ نگاره ها، ستونها، سنگ نبشته های داریوش و خشایارشاه، کتیبه ها و . . .  اشاره نمود.

    دروازه خشایارشاه (دروازه ملل): در مجموعه تخت جمشید پس از عبور از پله های ورودی به دروازه ملل می رسیم که بسیار با شکوه و زیبا است. دروازه ملل ۶۱۲ متر مربع وسعت دارد و ارتفاع ستون های آن حدود شانزده و نیم متر است. بر جانب درگاه غربی دو گاو نر عظیم وبر دروازه شرقی آن دو گاو عظیم بالدار با سر انسان حجاری شده است. این حیوانات افسانه ای کم نظیر متاثر از هنر دوران آشوری هستند که برای نشان دادن عظمت امپراتوری هخامنشی در این مکان نصب شده بودند.

    کاخ تچر: کاخ تچر که به کاخ اختصاصی داریوش بزرگ نسبت داده شده است، در جنوب غربی آپادا نا در مجموعه تخت جمشید قرار دارد. کاخ تچر مشتمل بر یک تالار مرکزی ۱۲ ستونی و یک ایوان هشت ستونی است. ساخت این کاخ در زمان داریوش آغاز شد و در زمان خشایارشاه تکمیل گردید و به فرمان اردشیر سوم پلکانی زیبا به آن افزوده شد.

    نقش رستم (مرودشت): محوطه تاریخی نقش رستم یادمانی از دوره عیلامیان، هخامنشیان و ساسانیان را در خود جای داده است و از حدود سال ۱۲۰۰ پیش از میلاد تا ۶۲۵ میلادی همواره مورد توجه بوده است. زیرا آرامگاه چهار تن از پادشاهان هخامنشی، نقش برجسته های گوناگون از وقایع مهم دووره ساسانیان، بنای کعبه زرتشت و نقش برجسته ویران شده ای از دوره عیلامیان در این مجموعه قرار دارند. در دوره ساسانی، محوطه نقش رستم از نظر دینی و ملی نیز اهمیت بسیاری داشته است. قدیمی ترین نقش مجود در نقش رستم مربوط به دوره عیلامی است که نشق دو ایزد و ایزدبانو و شاه و ملکه را به تصویر کشیده بود ولی بعدها در دوره ساسانی، بهرام دوم بخش هایی از آن را پاک کرد و نقش خود و درباریانش را به جای آنها تراشید. کعبه زرتشت نیز بنای سنگی و برج مانندی است که در این محوطه قرار دارد و به احتمال زیاد در دوره هخامنشیان بنا شده است. کاربرد آن تاکنون مشخص نشده است. بر سه گوشه این بنا دو کتیبه از شاپور اول و کرتیر نوشته شده است که از نظر تاریخی ارزش بسیاری دارند. چهار آرامگاه دخمه مانند نیز در سینه کوه مهر حفر شده اند که متعلق به داریوش بزرگ، خشایارشاه، اردشیر یکم و داریوش دوم هستند که همه آنها از ویژگی های معماری یکسانی برخوردار هستند. این محوطه تاریخی و زیبا در ۵ کیلومتری تخت جمشید واقع شده است.

    پاسارگاد و مقبره کوروش: مجموعه میراث جهانی پاسارگاد مجموعه ای از سازه های باستانی بر جای مانده ازدوران هخامنشی است. این مجموعه در برگیرنده ساختمانهایی است همچون آرامگاه کوروش کبیر، بنای پاسارگاد، باغ پادشاهی، کاخ دروازه، آرامگاه کمبوجیه، پل، کاخ بارعام، دو کوشک، آبنما های باغ شاهی، ساختارهای دفاعی تل تخت، سنگ نگاره انسان بالدار است. سنگ نگاره انسان بالدار سالمترین و زیباترین نقش ایجاد شده در بناهای پاسارگاد است که دارای مفاهیم عمیق اندیشه والای انسانی کوروش بوده است. سنگ نگاره مردی را نشان می دهد با ریش، ردای بلند و تاجی بر سر در حالی که چهار بال وی را در برگرفته اند و رو به سوی مرکز کاخ دارد. این مجموعه در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است. برجسته ترین بخش مجموعه پاسارگاد، بنای آرامگاه کوروش است. این آرامگاه نزدیک ۵۳۰ تا ۵۴۰ پیش از میلاد ساخته شد است. مصالح بکار رفته در این بنا سنگ آهکی رنگ سفید میباشد. بنای آرامگاه میان باغ های سلطنتی قرار داشته است و از سنگ های بزرگ، که درازای پاره ای از آنها به هفت متر می رسد ساخته شده اند. آرامگاه کمبوجیه پسر کوروش نیز در این مجموعه قرار دارد. ارتفاع این آرامگاه به ۱۴ متر می رسد و طول آن به هفت و نیم متر می رسد.

    باغ عفیف آباد: باغ عفیف آباد از زیباترین باغات تاریخی شیراز است. این باغ در دوره صفویه از باغ های مهم و گردشگاه پادشاهان آن دوره بوده است. در اواخر دوران قاجاریه این باغ به عفیفه خانم، خواهر زاده بانی باغ می رسد. وی در این باغ بهینه سازی و دگرگونی فراوانی ایجاد میکند و به همین علت به باغ عفیف آباد شهرت می یابد. اما وارثین باغ در زمان پهلوی آن را به فرح پهلوی هدیه می دهند. در سال ۱۳۴۰ ارتش در مزایده ای این باغ را خریداری می کند تا اینکه پس از انقلاب در سال ۱۳۵۷ به کوشش ارتش ایران در سال ۱۳۷۰ باغ عفیف آباد به موزه نظامی شماره دو کشور تبدیل می شود. این باغ یکی از کهن ترین باغ های شیراز است. سردر باغ دارای چهار ستون گچی ساده است و سرستونهای آنها با الگو گرفتن از سرستونهای تخت جمشید طراحی شده اند. در پیشانی سردر دو شیر دیده می شوند که به گونه ای که گویی در را در میان پنجه هایشان گرفته باشند قرار گرفته اند. پس از گذر از در ورودی که به فضای اصلی باغ میرسد، در دو سوی دهلیز آیین تاجگذاری یکی از پادشاهان ساسانی به چشم می خورد. ساختمان این باغ نیز دارای دو طبقه است که در آن نزدیک به ۳۰ اتاق و تالار وجود دارد. طبقه پایین به موزه نظامی تبدیل شده است و در آن آبنمای زیبایی دیده می شود. طبقه دوم که راهرویی بلند دارد در دو سویش اتاقهای تو در تویی وجود دارد. سقف تالار مرکزی این طبقه چوبی است و به نقش های گل و بوته، شکارگاه و بزم شادی آراسته شده است. در این موزه مجموعه ای از سلاح های سرد و گرم،خودکار و نیمه خودکار، انواع شمشیر، زره و نیزه، کلاه خود، سپر، انواع تفنگ های سرپر، تفنگ های شکاری قدیمی، تپانچه و انواع مسلسل به نمایش درامده اند. از سلاح های با ارزش این موزه می توان به تفنگ های شخصی ناصرالدین شاه، مظفرالدین شاه، محمد رضا شاه و اسلحه های رزمندگان نهضت جنگل اشاره نمود.

    دروازه قران و بقعه علی ابن حمزه: ایندروازه مدخل شهرشیراز است که به سبکی ساخته شده است که در ان قرانی نگهداری میشود تا مسافرین در هنگام عبور از زیر آن عبور کنند. امامزاده علی ابن حمزه نیز در جنوب دروازه قران واقع شده است. دیوارهای سفید رنگ این دروازه سفید رنگ است و دارای تزئینات معقل و معرق کاری است و دیوارهای داخلی طاق نما هستند. این بنا در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

    آرامگاه خواجوی کرمانی: خواجوی کرمانی در سال ۶۸۹ هجری قمری در کرمان متولد شد و در سال ۷۵۳ ه.ق در شیراز وفات یافت. آرامگاه وی در جوار دروازه قران شیراز قرار دارد. تندیس وی نیز در پایین مقبره اش واقع شده است. خواجوی کرمانی از بزرگترین شعرای کرمانی به حساب می آید.

    شاهچراغ: بارگاه حضرت سید احمد  فرزند امام موسی کاظم معروف به شاهچراغ برادر امام رضا در مرکز شهر شیراز قرار دارد. شاهچراغ در آغاز قرن سوم هجری به شیراز هجرت نمودند  و در همانجا وفات یافتند. این بنای زیبا در دوره اتابکان فارس در سده ششم هجری قمری ساخته شد هاست. حرم زیباو روحانی این آرامگاه یکی از جاذبه های گردشگری تاریخی و مذهبی شیراز به شمار می رود و معماری بسیار زیبایی دارد.

    مسجد جامع عتیق: این مسجد کهن ترین و نخستین مسجد شهرستان شیراز است که به آن مسجد جمعه نیز گفته می شود و دارای شش ورودی در اضلاع مختلف است که مهمترین آن ورودی شمالی است که در زمان صفویه بازسازی شده است. در میان صحن این مسجد زیبا، اتاق مکعب شکلی است که دور تا دورش را ایوانی دومتری در برگرفته است. این بنای مکعب شکل به خدایخانه شهرت دارد و در آن کتب خطی از قران نگهداری می شود. مسجد جامع عتیق در شرق آرامگاه شاهچراغ در حیاط آن قرار دارد.

    عمارت شاپوری: عمارت شاپوری منزل شاپوری مربوط به اوایل دوره پهلوی است که در شهر شیراز واقع شده است. این اثر بعنوان یکی از آثار مهم تاریخی ایران به ثبت رسیده است. عمارت شاپوری در سال های ۱۳۱۰ تا ۱۳۱۵ خورشیدی توسط استاد ابوالقاسم مهندسی معروف شیرازی ساخته شده است و متعلق به عبدالصاحب شاپوری از تاجران بزرگ شیرازی بوده است. این بنا در دو طبقه با زیربنای ۸۴۰ متر مربع و در زمینی به مساحت ۴۶۳۵ متر مربع احداث شده است و سبک معماری آن به معماری قاجاریه شباهت دارد. بازدید از این بنای زیبا رایگان است و بخش هایی از آن به رستوران و موزه تبدیل شده است.

    دریاچه مهارلو (سروستان): دریاچه زیبای مهارلو دریاچه ای آب شور است که در شهر سروستان در نزدیکی شهرستان شیراز قرار دارد. این دریاچه زیستگاه زمستانی پرندگان مهاجری است کمه برای زمستان گذری به این منطقه مهاجرت می کنند. نام این دریاچه برگرفته از روستای مهارلو در سروستان است که بخش قدیمی این روستا در بخش ساحلی این دریاچه قرار دارد. دریاچه مهارلو خاوری ترین بخش جلگه ای شیراز است و حداکثر عمق آن تنها سه متر است. آب این دریاچه از دو رودخانه فصلی سلطان آباد و رودخانه خشک و چند چشمه کوچک تغذیه می شود. مهمترین گونه پرنده در این دریاچه فلامینگو است و از دیگر پرندگان شاخص می توان آنقوت، تنجه، اردک سرسبز، آبچلیک و مرغابی را نام برد. امروزه آب این دریاچه به رنگ صورتی و قرمز درامده است که تهدیدی برای آبزیان و پرندگان به شمار می رود. کم شدن سطح آب دریاچه به رشد نوعی جلبک بنام کشند قرمز کمک می کند رشد بیشتری داشته باشد و دلیل قرمز یا صورتی بودن آب دریاچه رشد سریع و خطرناک این جلبک است. از این رو به دلیل کاهش سطح آب، شاهد صورتی و قرمز ماندن آب آن هستیم. یکی از موضوعات مهم در قرمز شذن آب بالا بودن شوری آب نیز می باشد که با تبخیر آب و بارش کم باران شرایط را برای شوری بیشتر و رشد کشند قرمز محیا نموده است.

    کاخ سروستان (سروستان): مجموعه کاخ ساسانی سروستان در نه کیلومتری جنوب شهر سروستان قرار دارد. این کاخ در زمان بهرام گور ساسانی ساخته شده و بعنوان اقامتگاه و شکارگاه کاربرد داشته است. این کاخ از سنگ و گچ ساخته شده است و از قدیمیترین گنبدهای آجری ایران میباشد که نسبت به سایر بناهای این دوره مانند کاخ فیروزآباد از معماری و طرح های پیچیده و کاملتری برخوردار است. این کاخ شامل ساختمان اصلی، ایوان و گنبد در مرکز میباشد.

    کازرون

    شهر تاریخی کازرون: شهر کازرون با تاریخی کهن، دارای آثار باستانی و تاریخی فراونی است که در طول تاریخ مورد توجه صاحبان قدرت بوده است. به سبب جاذبه های تاریخی، فرهنگی و طبیعی اش همواره گردشگران زیادی به این ناحیه در استان شیراز سفر می کنند. کازروندر دوره ساسانیان در برگیرنده سه ده بوده است که روی هم رفته به آنها شهر کهنه گفته میشد.

    دریاچه پریشان: پریشان یکی از بزرگترین دریاچه های آب شیرین ایران است که در بخش جرهو بالاده شهرستان کازرون قرار گرفته است. این دریاچه به نامهای مور یا پریشان وفامور شناخته می شود. این دریاچه در فصول کم بارش تقریبا خالی از آب است. مساحت کلی آن ۴۳۰۰ هکتار است و ارتفاع آن از سطح آبهای آزاد ۸۲۰ متر میباشد. بیشترین مساحت را در اردیبهشت ماه دارد که بارش ها خوب است. دریاچه پریشان در کنوانسیون رامسر بعنوان تالاب بین المللی با ارزش ثبت شده است ودر تقسیمبندی مناطق تحت حفاظت، با درجه منطقه حفاظت شده از آن نام برده شده است.

    دشت ارژن: دشت ارژن در سرزمین فارس مابین شهرستان کازرون و شیراز قرار دارد. بطوری که فاصله آن با هر دو شهرستان تنها ۶۰ کیلومتر است. این دشت در کنار ارتفاعات جنوبی رشته کوه های زاگرس قرار دارد و در گذشته ای نه چندان دور این دشت زیستگاه حیواناتی مانند شیر ایرانی بوده است که با از بین رفتن نیزارهای اطراف دریاچه و تبدیل شدن آنها به اراضی کشاورزی زیستگاه شیر نیز از بین رفت وموجب انقراض این جانور با ارزش ایرانی گردید. آثار باستانی و کتیبه های معروف تنگ شاپور در شمال غربی این دشت قرار دارند.

    غار و مجسمه بیشاپور: غار شاپور در انتهای تنگ چوگان و در چهار کیلومتری شهر بیشاپور در شهرستان کازرون مهمترین پایتخت ساسانیان قرار دارد. دهانه این غار حدود سی متر است. در دهانه این غار مجسمه ای از شاپور قرار دارد و به همین علت به غار شاپور شهرت یافته است. مجسمه شاپور از یک ستون بسیار بزرگ که در داخل غار بوده است تراشیده شده وبا وجود گذشت ۱۷۰۰ سال همچنان بر جای خود ایستاده است و سالم باقی مانده و تنها دو دست آن شکسته اند. مجسمه واژگون شده بود که به همت ارتش در سال ۱۳۳۶ خورشیدی بر جای خود مجدد سوار گردید. این مجسمه، شاپور را بصورت ایستاده نشان می دهد و از جاذبه های مهم و زیبای این منطقه بشمار می رود.

    شهر باستانی بیشاپور: بیشاپور از کهن ترین شهرهایی است که پیشینه آن در سنگ نبشته ها موجود است. بیشاپور از شهرهای دارای طراحی و مهندسی ویژه روزگار خود بوده است و آغاز آن به دوران ساسانیان باز می گردد. در کتابهای تاریخی، نام این شهر با عنوان های بیشاپور، به شاپور و بیشاور نیز آمده است. این شهر گنجینه ای ارزشمند از آثار ساسانی مانند معبد آناهیتا را در خود جای داده است. بیشاپور به سال ۲۶۶ میلادی و به دستور شاپور اول بنا شده است و دارای آب و هوای بسیار خوبی می باشد. بیشاپور از سال ۱۳۱۰ خورشیدی در فهرست آثار ملی و تاریخی ایران به ثبت رسیده است.

    سایر

    کاخ اردشیر بابکان (فیرزوآباد): کاخ اردشیر بابکان یا آتشکده فیروز آباد در دوراناردوان پنجم آخرین پادشاه اشکانی به دست اردشیر بابکان بنیان گذار سلسله ساسانی در سده سوم میلادی ساخته شده است. اینکاخ از جاذبه های مهم گردشگری و تاریخی این شهر می باشد. کاخ اردشیر بابکان دارای تالارهای تو در تویی است که با گذشت ۱۸۰۰ سال از بنای آن گچ بری قسمت بالای دیوارهای داخلی آن همچنان سالم مانده است. در ضلع شرقی این کاخ چهار ساختمان گنبدی شکل عظیمی وجود دارند که بوسیله فیلگوش (روشی برای گوشه سازی سه کنج دیوارها) بالا رفته اند و مشابه آن در قلعه اردشیر (قلعه دختران) دیده می شود. قسمتی از نوک سقف گنبدها در دایره ای به قطر یک متر باز است. کمی بالاتر از کاخ اردشیر بابکان آتشکدانی برای مراسممذهبی وجود دارد. وجود چهار عنصر طبیعی آب، باد، خاک و آتش امتیاز ویژه ای به این منطقه داده است.

    آبشار مارگون (مرز بین فارس و کهگیلویه و بویراحمد): آبشار بزرگ و معروف مارگون که در مرز دو استان فارس و کهگیلویه و بویراحمد قرار دارد، در روستایی به همین نام قرار گرفته است. این آبشار بسیار بلند و زیبا به دلیل قرار گرفتن در داخل تنگه مارگون و تعدد رگه های آبشاری که به درون دره ریزش دارند و همچنین پوشش جنگلی و سرسبز که در اطراف آبشار پدید آمده اند از چشم انداز بسیار زیبایی برخوردار است و از جاذبه های طبیعی و با ارزش این ناحیه به شمار می رود. در پیرامون این آبشار علاوه بر جریان رودخانه و چشمه، زیبایی طبیعی و دشت های مملو از لاله و گیاهان وحشی منظره بسیار زیبایی را پدید آمورده اند. این آبشار از شهرستان شیراز حدود یکصد کیلومتر فاصله دارد.

    خوراکی

    استان فارس با توجه به وسعت زیاد خود و تنوع آب و هوایی اش از تنوع غذایی و محصولات بومی و سنتی خوبی نیز برخوردار است. حضور گردشگران داخلی و خارجی نیز سبب شده است تا این تنوع و نحوه ارائه آنها به گردشگران به مراتب پیشرفت قابل توجهی داشته باشد و در معرفی آنها کمک شایانی شود. از جمله خوراک و غذاهای این استان می توان به فالوده شیرازی، عرقیات، کلم پلو شیرازی، پلو اسفندی، دو پیازه الو، شیرازی پلو، پاچه پلو، لوبیا پلو شیرازی، قنبر پلو شیرازی، هویج پلو شیرازی، کوفته گشنیز، آش سبزی شیرازی، دمپختک عدس و کلم، آش ماست شیرازی، آش انار شیرازی، مسقطی، نان فسا وانواع حلوا شیرازی را نام برد.

    فالوده شیرازی: فالوده را می توان نوعی دسر یخی ایرانی دانست که طرفدارانی بیشمری دارد. این فالوده در شهرهای مختلف به طرق و مزه های مختلفی عرضه می شود. معروف ترین آن در شیراز است که با آبلیو خورده میشود. فالوده از رشته های نازک نشاسته که در محلول آب و شکر خیس خورده باشد و در فریز یخ بزن تشکیل می شود و می توان آن را با آبلیمو یا شهد شیرین سرو کرد.

    کلم پلوشیرازی: کلم پلوشیرازی یکی از غذاهای قدیمی و سنتی شیراز و استان فارس است و بسیار خوش مزه میباشد که هر گردشگری با سفر به شیراز آن را امتحان خواهد کرد. این غذا با استفاده از کلم قرمز، پیاز، گوشت چرخکرده، برنج، آرد نخودچی و سبزی های معطر تهییه می شود.

    صنایع دستی

    از صنایع دستی مشهور و تولیدات بومی این استان می توان قالی، گلیم، گبه، خاتم کاری، معرق کاری، سفالگری، منبت کاری روی چوب، کاشی کاری، گچبری، آینه کاری، قلم زنی، حصیربافی، قلم زنی و نقره کاری را نام برد. تنوع وکیفیت صنایع دستی در این استان بسیار شهرت دارد و گردشگرانی که به شیراز سفر می کنند دست خالی بر نمی گردند.

    خاتم کاری: خاتم کاری از هنرهای ظریفه و صنایع دستی ایران است که در استان فارس از شهرت زیادی برخوردار است. اوج شکوفایی و تکامل این هنر در دوران صفویه بوده است. در این دوران از گوشه و کنار ایران هنرمندان به استان هایی نظیر اصفهان و فارس سفر می کردند و این هنر را می آموختند. خاتم ترکیبی است از چند ضلعی های منظم (پنج، شش، هفت یا …. ده ضلعی)  با تعداد اضلاع متفاوت که با استفاده از مواد اولیه متنوع در رنگ های مختلف تشکیل می شوند. از جمله متریالی که در ساخت خاتم کاربرد دارند می توان  انواع چوب های عناب، گردو، آبنوس، انواع استخوان مانند استخوان شتر و اسب، عاج فیل، مفتولهای فلزی و برنجی، صدف، نخ پرک و سریشم را نام برد.

    منبت کاری: منبت کاری از جمله صنایع دستی استان فارس است که در همدان و اصفهان نیز رایج است. منبت کاری چوب یکی از شاخه های منبت کاری است که بیشتر به صورت کنده کاری روی چوب اجرا میشود. هنر منبت در حکاکی و کنده کاری روی چوب است و هر چه ظریف تر باشد دارای ارزش بیشتری است. قدیمیترین اثر منبت کاری در شیراز، لنگه درب چوبی متعلق به مسجد جامع عتیق در شهر شیراز است.

    مینیاتو: واژه مینیاتور که‌ مخفف‌ شد کلم‌ فرانسوی‌ “مینی‌ موم‌ ناتورال‌” و به‌ معنی‌ طبیعت‌ کوچک‌ و ظریف‌ است‌ در نیم‌ اول‌ قرن‌ اخیر و حدودً از دور‌ قاجاریان‌ وارد زبان‌ فارسی‌ شده‌ است. مینیاتور به‌ هر نوع‌ پدیده هنری‌ ظریف‌ اطلاق‌ می‌شود و در ایران‌ برای‌ شناسایی‌ نوعی‌ نقاشی‌ که‌ دارای‌ سابقه‌ و قدمتی‌ بسیار طولانی‌ است‌ به‌ کار می‌رود. به عقیده برخی کارشناسان سیر تاریخی مینیاتور ایرانی به گذشته‌ های کهن و قبل از اسلام باز می گردد. اما می ‌توان گفت زمانی که ایرانیان توانستند در قرن سوم هجری قمری به دربار عباسیان وارد شوند نقاشی ایران پس از یک دوره رکود جانی دوباره گرفته است. آثار مینیاتور نفیسی از دوره عباسیان خلق شده است که متأسفانه بخش عظیمی از این آثار در طی حملات مغول در سده‌ های هفتم و هشتم از بین رفته اند. در دوره ایلخانیان که اوضاع کشور به آرامش نسبی دست یافت، گامهایی در راه پیشرفت هنر برداشته شد و آثار برگزیده‌ ای مانند “شاهنامه فردوسی” در این دوران خلق گردید.

    استان سیستان و بلوچستان در جنوب شرقی ایران قرار دارد و با کشورهای افغانستان و پاکستان هم مرز است و با استانهای خراسان جنوبی، کرمان و هرمزگان همسایه است. این استان از سمت جنوب با دریای عمان مرز آبی دارد و یکی از زیباترین سواحل جنوب ایران را در خود جای داده است. سیستان و بلوچستان از نظر وسعت از بزرگترین استانهای ایران است که در حدود ۱۸۱۵۰۲ کیلومتر مربع مساحت دارد. دارای طبیعتی بکر و بسیاز زیبا است و از بسیاری لحاظ دارای اقلیم های کاملا متفاوت و خاص خود در بین استانهای دیگر میباشد. مرکز این استان شهر زاهدان است و دارای آب و هوای خشک است ولی دارای مناطق متنوعی مانند جنگلی، کوهستانی و باتلاقی داراست. از شهرهای مهم این استان میتوان به زابل، ایرانشهر، چابهار، خاش، زاهدان، سراوان و نیک شهر اشاره کرد. مردم این شهر بسیار سنتی و دارای زندگیبومی و قبیله ای هستند که همین نکته یکی از جاذبه های مهم و با ارزش گردشگری بومی این ناحیه از ایران شده است.

     

    زاهدان

    قلعه کنت: قلعه کنت متعلق به دوره افشاریان است که در ۸۰ کیلومتری جنوب غربی شهر سراوان واقع شده است. قلعه فوق بر روی صخره ای در سه طبقه احداث شده است و ورودی آن در قسمت جنوبی بنا قرار دارد و از سطح زمین حدود ۱۳ متر فاصله دارد و به حیاط جنوبی قلعه منتهی می شود. اینقلعه زیبا بدستور حاکم محلی و توسط معماران بومی همین منطقه ساخته شده است.

    موزه پست: ساختمان این موزه بنا بر کتیبه موجود در آن در سال ۱۳۱۱ هجری شمسی ساخته شده است. در آن زمان بعنوان اداره ایالتی پست و تلگراف سیستان و بلوچستان مورد استفاده قرار می گرفته است.این بنا در تاریخ ۱۳۷۷ بعنوان یکی از آثار تاریخی ایران به ثبت ملی رسید و در سال ۱۳۷۸ به موزه پست و ارتباطات تبدیل گشت. عمده مصالح بکار رفته در ساختمان این موزه خشت خام در جرزها و آجر در نماها میباشد که از شیوه معماری بومی کویری بهره گرفته شده است. بخش هایی از این ساختمان تخریب شده است و بخش های دیگر مورد بازسازی قرار گرفته و از آن بعنوان موزه پست استفاده می شود.

    چابهار

    کوه گل فشان: در شمال غرب چابهار و در بیست کیلومتری روستای کهیر از توابع کنارک در زمینی مسطح، سه تپه گل فشان به ارتفاع ۵۰ متر وجود دارند. چشمه گل فشان کنارک قسمت مرکزی ناحیه کرانه بلوچستان است و در بین اهالی این منطقه به “بولوبولو” شهرت دارد. این اثر یکی از عوامل مهم مرفولوژی بوجود آمده است. این پدیده با پرتاب گل همراه با متساعد شدن گاز از اعماق زمین، ایجاد می شود. گل فشانها در طی سالیان دراز با پرتاب گل تا ارتفاع حتی بیش از ۱۰ متر به اطراف خود، تپه هایی بوجود می آورند که هیچ گونه گیاهی در آنها رشد نمی کنند. گل خارج شده از گل فشانها به رنگ خاکستری وفشرده و سرد است وهنگام خروج از ترکیدن حباب صدایی شنیده می شود که نام گذاری بولوبولو نیز به همین دلیل است. گل خارج شده سپس تپه شیب داری را تشکیل میدهندوپس از خارج شدن خشک میشوند و منظره ای زیبا را پدید می آورند.

    مسجد جامع تیس: مسجد تیس نمایی کاملا سنتی و بومی دارد و شبیه مساجد کشورهایی مانند هند و پاکستان است. وقتی وارد این مسجد می شوید برای لحظه ای تصور می شود در مکان های مقدس هندوستان وارد شده اید، با همان معماری قدیمی که به نوعی خاص تمام رنگ ها را درون خود جای داده است. مناره و گنبد های سفید با رنگهای قرمز و سبز به اشکال مختلف تزئین شده اند. در هایآن دارای شیشه های الوان هستند شکل ظاهری خاصی به این مسجد زیبا داده اند. اغلب مردانی که در این مسجد رفت و آمد می کنند لباسهای محلی و بلند و سفید رنگی به تن دارند و به زبان اردو سخن می گویند. سواحل و بندر چابهار : بندر چابهار به دلیل موقعیت راهبردی، که نزدیک ترین راه دسترسی کشورهای محصور در خشکی آسیای میانه به آبهای ازاد است از اهمیت فراوانی برخوردار بوده و سازندگی و سرمایه گذاری فراوانی در آن صورت گرفته است. این بندر دارای پیشینه نسبتا قدیمی نیز است، در دوره قاجار به سال ۱۲۷۰ قمری ابراهیم خان بهزادی بمی به حکومت بمپور انتخاب می شود و در عصر حکمرانی وی دولت ایران بلوچستان را تصرف می کند. در سال ۱۲۸۱ قمری ابراهیم خان قلعه ای محکم “ایرافشان” که در زمان خودش تسخیر ناپذیر بوده است را تصرف می کند و بدین ترتیب قدرت دولت مرکزی را تا نزدیکی کوهک و چابهار و خلیج گواتر توسعه گسترش می دهد.

    چشمه غار لادیز: غار لادیز یکی از جلوه های طبیعی وبسیار ز یبای استان سیستان و بلوچستان است و در فاصله ۱۰۰ کیلومتری شهرستان زاهدان و در چابهار قرار دارد. این منطقه دارای آبشار و چشم اندازهای بسیار زیبا به همراه پوشش گیاهی غالب گز می باشد. از گذشته اهالی مناطق اطراف این چشمه از آن بعنوان قنات طبیعی برای کشاورزی و شرب استفاده می کنند. این اثر طبیعی و زیبا یکی از چاذبه های گردشگری چابهار بشمار می رود.

    تالاب صورتی لیپار: جذر و مد قرمزرنگ در چابهار، از جمله جاذبه های زیبای گردشگری این منطقه است که گردشگران بسیاری برای دیدن آن راهی این منطقه می شوند. اوج زیبایی این پدیده طبیعی در دره لیپار قابل مشاهده است. جایی که به آن تالاب صورتی گفته می شود. این تالاب، تالابی است محصور بین دو کوه که رنگ متفاوت و طبیعی آن به دلیل وجود پلانکتون های گیاهی در منطقه و فراوانی مواد آلی و معدنی است که از طریق رودخانه های متصل به آن هدایت می شوند و باعث افزایش تولید بیولوژیکی در بعضی از فصول سال می شود.

    کوه های مریخی: کوه های مریخی چابهار در نزدیکی مرز با کشور پاکستان قرار دارند که به کوه های مینیاتوری نیز شناخته می شوند. اینکوه های زیبا و شگفت انگیز در روستایی به نام تیس تمام می شوند. روستای تیس دارای قدمتی نزدیک به ۲۵۰۰ سال دارد که در کتاب فتوحات اسکندر مقدونی به نام “تیز” از آن نام برده شده است. کوه های مریخی مناظری از مریخ را برای ادمتداعی میکنند و جنسرسوبی آنها و فرسایش خاصی که در آنها ایجاد شده است موجب شیارها و تراش های خاصی در آنها شده است که گویی مجسمه سازی ماهر آنها را به تصویر کشده است.

    بقعه سید غلام رسول: آرامگاه سید غلام رسول در چابهار قرار دارد و مربوط به دروه تیموریان می باشد. این آرامگاه با قدمتی برابر با سال ۴۶۵ هجری قمری دارای دیواره های سفید رنگ به سبک معماری هندی است که دروازه ورودی آن در ضلع غربی آن بنا شده است.در گذشته نمای اطراف این مقبره دارای نقاشی بوده است و کلماتی از الله و لا الاالله اله بر روی آن درج شده بوده است که احتمال آن می رود این نقشی و کلمات مذهبی در دوره صفویه بر ایر بنا نقاشی شده باشند.

    خلیج گواتر: گواتر تکه کوچکی از بهشت است که در سرزمینی پهناور بنام سیستان و بلوچستان قرار گرفته است. در کتیبه های تاریخی کوروش هخامنشی به خط میخی از این سرزمین به نام “ماکا” نام برده شده است. تالاب بین المللی گواتر نیز در این بخش قرار دارد که در سال ۱۳۷۸ در فهرست تالاب های مهم جهان به فهرست کنوانسیون رامسر پیوست. خلیج گواتر دارای جنگل حرا نیز میباشد، این جنگل زیبا و شگفت انگیز ۳۳ هکتار مساحت دارد و از زیستگاه های با ارزش گونه های جانوری و پرندگان بشمار می رود.

    سایر

    شهر سوخته (زابل): شهر سوخته نام بقایای شهر باستانی است که در ۵۶ کیلومتری شهر زابل قرار دارد. ایرانیان در حدود ۶۰۰۰ سال پیش در این شهر زندگی می کرده اند. شهری که گفته می شود پیشرفته ترین شهر باستانی است. آثار باقی مانده در این شهر نشان می دهند که این شهر طی هزاره سوم از میلاد، دارای یک نظام مرتب و منظم آبرسانی، تخلیه فاضلاب و دانش پزشکی بوده تا آن حد که پزشکان این شهر نه تنها از فنونی چون شکسته بندی آگاه بوده اند، بلکه می توانسته اند به اجرای اعمال شگفت انگیز جاحی مغز دست بزنند. از سوی دیگر پیدا شدن تنها لوح نوشته دوران آغاز ایلامی در این شهر همراه با آثار مهرها، نشان از ارتباط تجاری و کنترل اقتصادی منطقه از سوی این جامعه دارد. این منطقه در سال ۲۰۱۴ میلادی (۱۳۹۳ خورشیدی) در اجلاس یونسکو بعنوان هفدهمین اثر ملی ایران در  میراث جهانی به ثبت رسیده است.

    قلعه حیدر آباد (خاش): قلعه خاش در جنوب شرقی شهر خاش واقع شده است و از جمله آثار تاریخی و با ارزش این استان میباشد. این قلعه در سال ۱۹۲۰ میلادی توسط شخصی بنام عبدوخان ساخته شده است و تا سال ۱۳۰۷ هجری شمسی بعنوان محل سکونت وی و خانواده اش مورد استفاده قرار میگرفته است. عمده مصالح بکار رفته در این قلعه خشت خام و کاهگل است و دارای برج ها و طاقهای هلالی زیبایی میباشد که توسط سازمان میراث فرهنگی و گردشگری استان بخوبی بازسازی شده اند.

    روستای درک: روستای درک از آن دست روستاهاییست که نظر هر گردشگری را به خود جلب می کند. جایی که کویر شنی تمام می شود و به دریا می رسد. اوج زیبایی و شگفتی طبیعت را میتوان در این روستا مشاهده نمود. نخل های سر به فلک کشیده، سواحل دریای عمان، کویر شنی و رملها از جاذبه های طبیعتی این منطقه هستند. روستای درک به چابهار ۱۷۰ کیلومتر فاصله داردو هر ساله گردشگران زیادی از این منطقه بازدید میکنند.

    ساختمان تلگراف خانه (بندر جاسک): تلگراف خانه انگلیسی ها یکی از قدیمی ترین تلگراف خانه های ایران است. این بنا به عنوان اولین مرکز تجاری کمپانی هند شرقی در بندر جاسک ساخته شد که بعدها به تلگراف خانه تبدیل گردید و به همین اسم هم مشهور گشت.  ساختمان قدیمی تلگرافخانه  قدیمی ترین بنای مدرن و ساختمان های سنگی منطقه چابهار است که توسط انگلیسی ها در اواخر دوران قاجار در سال ۱۸۶۴ میلادی برای رونق دریانوردی، تجارت و ایجاد ارتباط بین هند، گواتر، جاسک و بندر عباس بنا گردید. بنای تلگرافخانه از معدود بناهای است که در زمان قاجار در این بندر ساخته شد. وجود سایه بان های شیروانی، سفالی و قوس های هلالی ، این بنا را منحصر به فرد کرده است. این اثر زیبا در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.

    قبرستان تاریخی اسپیدژ (ایرانشهر): قبرستان باستانی و تاریخی اسپیدژ بجای مانده از دوران پیش از تاریخ ایران باستان است که در شهرستان ایرانشهر قرار گرفته است. این اثر تاریخی در سال ۱۳۸۱ بعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. منطقه باستانی اسپیدژ که در کنار منابع آب و نخلستانی بزرگ به همین نام قرار دارد، آثار سه دوره‌ پیش از تاریخ، دوران تاریخی و دوران اسلامی را در خود جای داده است. علاوه بر قبرستان های باستانی این منطقه آثاری از یک قلعه و استحکامات وابسته به آن نیز که به دوران اسلامی مربوط می‌شود، هنوز برجا مانده است. این قلعه به دلیل استفاده از سنگ‌ های آهکی سفید رنگ در ساخت آن، به نام قلعه سفید یا دژ سفید نیز شهرت دارد. متاسافانه در سالهای اخیر به دلیل عدم محافظت صحیح از این منطقه تاریخی بسیاری از آثار تاریخی و اشیای باستانی توسط افراد محلی و قاچاقچیان دزدیده شده است.

    موزه سفال کلپورگان (سراوان): این موزه تازه تاسیس را می توان تنها موزه زنده سفال در ایران و جهان بشمار آورد که قدمت اشای آن به ۷۰۰۰ سال پیش باز می گردد. سفال معروف به “سفال کلپورگان” به صورت کاملا دستی و بدون چرخ سفالگری و توسط زنان این منطقه ساخته می شده است. این موزه و اشیای آن در سال ۱۳۸۱ بعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. کلپورگان نام روستایی است از توابع سراوان در استان سیستان و بلوچستان واین موزه با ارزش و تاریخی در این روستا قرار دارد.

    خوراکی

    استان سیستان و بلوچستان را می توان بخشی مجزا از ایران دانست که ذارای طبیعت، فرهنگ و اداب و رسوم خاصی است که بخش هایی را از کشورهای همسایه خود به ارث گرفته است. از غذاها و محصولات غذایی این منطقه می توان به خرما، کشک زرد، اوجیزک، آبگوشت زابلی، نوعی نان بنام چنگال، تنورچه، خورشت دوغ پا، شیرینی لندو، محصولات لبنی، دوغ، املت سوزی، تباهگ، لنجو اشاره نمود.

    صنایع دستی

    صنایع دستی این استان بسیار بومی و زیبا هستند و دارای شاخصه های مشخص مردماین منطقه هستند. از جمله آنها می توان به این موارد اشاره نمود : سوزن دوزی، خامه دوزی، لباس های محلی رنگی، سیاه دوزی، سگه دوزی، آینه دوزی، حصیر بافی، خولک بافی، سیس بافی، سفالگری، جواهرات دست ساز، دودنی بافی، قالی، گلیم، چادر بافی، پلاس بافی، نمد مالی، خراطی، لنج سازی.

    استان خراسان جنوبی شرقی ترین استان ایران است که با کشور افغانستان و استانهای خراسان رضوی، سیستان و بلوچستان یزد و کرمان همسایه است. مرکز این استان بیرجند است و دارای آب و هوایی از نوع خشک و بیابانی است. خراسان جنوبی شامل محدوده ای جدا شده از خراسان بزرگ است که در سده های گذشته قهستان نام داشته است.

     

    بیرجند

    آرامگاه ابن خوسفی: آرامگاه ابن خوسفی محل دفن شاعر سده نهم هجری در شهر خوسف است که قدمت آن به بیش از ۵۰۰ سال پیش میرسد. در سال ۹۲۰ هجری قمری این بنا ساخته شده است و در قرن سیزدهم قمری مورد بازسازی قرار گرفته است. این بنای تاریخی دارای نقشه چلیپایی شکل و پوشش گنبدی شکل است که در سه جهت سه طاق نما با قوس جناقی دارد. همچنین در داخل این آرامگاه کتیبه ای کاشیکاری شده وجود دارد که با رنگ سفید مزین شده به اشعاری از ابن حسام خوسفی که اطراف مقبره را در بر گرفته است.

    بند دره: این بند تاریخی در فاصه هشت کیلومتری از بیرجند قرار دارد که در منطقه ای کوهستانی از رشته کوه باقران قرار گرفته است. احداث این سد یا بند به اواخر دوره زندیه و اوایل دوره قاجاریه باز می گردد. این سد در حدود ۱۴۰ سال پیش  به دستور امیر علم خان حشمت الملک از امرای بیرجند بنا شده است. ساختمان این بند با پیروی از شیارهای واقع در کوهستان در مناسب ترین قسمت دره پایین برروی طبقات رسوبی کف رودخانه بنا شده است. ساختمان این بند با استفاده از مصالحی مانند سنگ های شکسته کوه و آجرهای ۲۰ سانتی به شکل مربع با آهک و در بعضی نقاط با ساروج ساخته شده است که با توجه به گذشت زمان مقاومت خوبی از خود نشان داده است. در میانه دیواره بند دره یک محفظه عمودی به شکل چاه وجود دارد که در هر یک متر ارتفاع به سمت دریچه ای تعبیه شده است که به داخل بند راه دارد. این بند به دلیل کوهستانی بودن و خوش آب و هوا بودن منطقه یکی از جاذبه های گردشگری این ناحیه میباشد.

    ارگ کلاه فرنگی: ارگ کلاه فرنگی در شهر بیرجند قرار دارد و اکنون ساختمان بخشداری این شهر میباشد. این ارگ زیبا در دوره قاجاریه بین سالهای ۱۲۶۴ تا ۱۳۱۳ هجری قمری ساخته شده است که از یادگارهای اواخر دوره زندیه و اوایل دوره قاجاریه است. این بنا که در شش طبقه و به سبک زیگورات ساخته شده است از بناهای شاخص بیرجند بشمار می آید. از شش طبقه آن تنها دو طبقه آن دارای کاربری است و مابقی طبقات تنها به منظور فرم دهی به بنای آن ساخته شده اند. در مرکز این بنا حوض خانه با ویژگیهای معماری جالب توجهی وجود دارد. فضای حوض خانه از لحاظ تزئینات مهمترین بخش این عمارت هستند.

    عمارت اکبریه: عمارت اکبریه از بناهای تاریخی و زیبای بیرجند است و بجای مانده از دوره قاجاریه میباشدکه توسط شوکت الملوک در دو طبقه ساخته شده است. موزه مردم شناسی و باستان شناسی و علوم طبیعی بیرجند در این عمارت و باغ ایرانی قرار دارد. فرم معماری این بنا ترکی و الهام گرفته اس معماری روسی است که تلفیق آن با معماری ایرانی اسلامی، سبک معماری خاصی را نشان می دهد. این بنا شامل تالار آینه، گنبد کلاه فرنگی، تزئینات مقرنس لانه زنبوری و رسمی بندی است.

    قلعه فورگ: روستای فورگ از توابع بخش مرکزی شهرستان بیرجند است که در فاصله ۹۵ کیلومتری بیرجند قرار دارد. بافت تاریخی این روستا علاوه بر داشتن قلعه ای تاریخی از بافت بسیار سنتی و دیدنی نیز برخوردار است. این بافت بر اساس شکل توپوگرافی زمین شکل گرفته است و بصورت پلکانی در دامنه کوه بنا شده. قلعه فورگ نیز بر بالای صخره ای سنگی و بزرگ پس از قرون متمادی همچنان در تاریخ بیرجند قامت خود را استوار نگه داشته است. این قلعه تاریخی از سنگ، خشت و ملات گل احداث شده است. بنا به روایات تاریخی ساخت این قلعه در زمان نادر شاه افشار به دست میرزا بقاخان حاکم انجام شده است. و پس از وی پسرش میرزا رفیع خان ساختمان این قلعه را به پایان رسانده است.

    قلعه بیرجند: قلعه بیرجند که به قلعه پایین شهر نیز شهرت دارد بر فراز تپه ای قرار دارد و از خشت و گل و چینه ساخته شده است و همچون دژی تسخیر ناپذیر در شهر خودنمایی می کند. بنای اولیه آن به دوره صفویه باز می گردد اما شکل و شمایل امروزی اش مربوط به دوران قاجار است. هدف از ساخت این قلعه باشکوه مقابله با تهاجمات دشمنان به ویژه ازبکها و ترکمنها به این منطقه بوده است. در هنگام محاصره مردم این شهر، قلعه از طریق راهروهای زیرزمینی با مراکزی همچون ارگ کلاه فرنگی و ارک بهارستان ارتبط داشته است. در کاوشهای باستان شناسی دودوره معماری برای این قلعه تشخیص داده شده است که در دوره اول بنیان آن مربوط به دوره صفویه و دوره بعدی در دوره قاجاریه بوده است.

    مدرسه شوکتیه: مدرسه شوکتیه یا مدرسه شوکتی یکی از بناهای تاریخی بیرجند است و سومین مدرسه ایرانی به شیوه جدید و پس مکتب خانه های سنتی میباشد. ساختمان این مدرسه از محل موقوفات امیر اسماعیل خان معروف به شوکت الملک بوده است که ابتدا توسط محمد ابراهیم خان علم پدر اسدالله علم، در اسل ۱۳۰۸ هجری قمری به دست استادان و معماران یزدی ساخته شده است و در سال ۱۳۱۲ هجری قمری به پایان رسید. این بنا در ابتدا بعنوان حسینه طی چهار سال ساخته شد و پس از آن در سال ۱۳۲۶ به مدرسه تبدیل گشت. مدرسه شوکتیه به سبک معماری بناهای کویری ایران بصورت چهار فصل ساخته شده است و دارای یک حیاط مرکزی و بخش هایی پیوسته دور تا دور آن میباشد. حیاط بخش عمده ای از این بنا را تشکیل میدهد که با آجر کف آن فرش شده است. در میانه این حیاط حوضی قرار دارد که دارای سکویی به ارتفاع سی سانت از زمین است. سردر ورودی این مدرسه با طاق جناقی دارای تزئینات مقرنس میباشد. از بخش های زیبا و مهم این بنا می توان به ایوان بلند و باشکوه آن، هشتی، دهلیزها، حجره ها و شاه نشین آن نام برد.

    روستای ماخونیک: روستای ماخونیک خراسان جنوبی از روستاهای شگفت انگیز ایران است و به لحاظجاذبه های خاصش به شهر لی لی پوتها شهرت یافته است. اهالی این روستا یکی از جاذبه های گردشگری آن هستند که بعنوان کوتاه قامت تریناهالی ایران شناخته می شوند و قد آنها نهایتا به یک متر و چهل سانت میرسد. خانه های روستایی در این منطقه دارای سقف های کوتاهی هستند وو داخل انها نیز بسیار کوچک ساخته شده است. هر چند امروزه نسل های جدید از قد های مختلف و متنوعی برخوردارند اما خانه های این روستا همجنان از گذشته به شکل قبلی خود باقی مانده اند. یکی از عادات خاص مردم این روستا که آنها را عادتی زشت می دانستند شکار، سیگار کشیدن و چای نوشیدن بوده است.

    قائن

    مسجد جامع قائن: این مسجد تاریخی و زیبا دارای فضایی روحانی، معنوی و دیدنی است که با گذشت صدها سال از ساخت آن (بجای مانده از قرن هشتم هجری قمری) همچنان پابرجا مانده و از بلندترین عمارت های این شهر میباشد. در مورد بنای اولیه این مسجد اختلاف نظرهایی وجود دارد. استقرار یکی از پایه های این مسجد روی آتشکده ساسانیان گویای تاریخ کهن آن میباشد. این مسجد زیبا در سال ۱۳۱۶ خورشیدی بعنوان یکی از آثار تاریخی ایران به ثبت ملی رسیده است.

    آرامگاه بوذرجمهر: بنای آرامگاه بوذر جمهر از بناهای ساخته شده در قرن ششم و هفتم هجری قمری در اواخر دوره خوارزمشاهیان و اوایل ایلخانان است. مقبره بوذرجمهر بردامنه کوه ابوذر در ۵ کیلومتری قائن واقع شده است و آرامگاه یکی از عرفای نامدار، سیاستمدار و شاعر قرن چهارم و پنجم هجری قمری میباشد. این بنا به شکل چلیپایی و با معماری زیبایی ساخته شده است. در تزئینات داخل این مقبره از گچ استفاده شده است و نوع کاربندی پیشانی ایوانها به شکل طاق نماهای جناغی است، تزئینات گچبری زیر گنبد نیز از زیباترین بخش های این آرامگاه هستند. در کنار این مقبره درختی با عمر ۷۰۰ سال نیز وجود دارد که خود از جاذبه های گردشگری این منطقه می باشد.

    فردوس

    مدرسه علیا: مدرسه علیا یکی از زیباترین و بی نیر ترین مدارس دوره صفویه در اینران است که توسط فردی بنام میر علی بیک در اواخر دوره صفویه ساخته شده است. این مدرسه در شهر تاریخی تون (فردوس امروزی) بنا شده است. این مدرسه جزء مدارس چهار ایوانی است و از نظم هندسی بسیار بالایی برخوردار میباشد که می توان به تکرار فرم هشت ضلعی در پلان این بنا اشاره داشت. این بنای با ارزش و تریخی در سال ۱۳۴۷ هجری شمسی مورد استفاده طلاب و مدرسین علوم دینی بوده است.

    آسیاب آبی باغستان: آسیا آبی باغستان اثری تاریخی است بجای مانده از دوره صفویه که در روستای باغستان از توابع فردوس قرار دارد. این اثر تاریخی در سال ۱۳۸۸ بعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این بنا از قدیمی ترین بناهای تاریخی این شهر است که پس از زلزله سال ۱۳۴۷ نیز همچنان بر جای خود استوار مانده است. دهانه ورودی آسیاب آبی باغستان به سمت جنوب است و آب از قسمت بالا وارد تنوره آجری آن می شود و پرده ها را می چرخاند. مصالح بکار رفته در ساخت این بنای تاریخی قلوه سنگ و ملات گچ و آجر است. داخل آن یک اتاق بزرگ به سمت آسیاب است که در آن چهار سکو وجود دارد و تمام سقفهای ساختمان این آسیاب آبی بصورت تاقی شکل ساخته شده اند. ویژگی بارز این بنا قرار گرفتن در کنار شیبی است که باعث می شود آب از ارتفاع مناسبی به پایین بریزد و چرخهای آسیاب را بچرخاند.

    سایر

    غار فارسان (قائنات): غار فارسان مربوط به دوره های تاریخی پس از اسلام است که در شهرستان قائنات واقع شده است. یکی از مهمترین آثار تاریخی کشف شده در این غار بقایای معماری سازه ای سنگی است با ملاطی از ساروج. قبل از دهانه اصلی این غار پلی سنگی به چشم می خورد که زیبایی خاصی به این غار داده است. این غار حفره ای است که به طور معمول بر اصر حل شدن سنگ ها با آب و ذوب شدن یخ ها ایجاد شده است.

    طبیعت کویری و کوهستانی: با توجه به این نکته که بخش های زیادی از استان خراسان جنوبی در کویر بزرگ و مشهوری بنام کویر لوت قرار دارد، دارای جاذبه های طبیعی شگفت انگیز و خاصی است. از جمله این جاذبه های زیبا می توان به کویر لوت، بیابانها، جنگلهای کوهستانی شاسکوه در قائنات، جنگل های نهبندان، جنگل طاق گرماب و دشت هایی با افق بی انتها مانند دشت خور و دشت سربیشه و همچنین کلوتها اشاره داشت.

    شهرستان طبس: طبس شهری است کویری در استان خراسان جنوبی که با حادثه از بین رفتن نیروهای آمریکایی در صحرای طبس شهرت یافته است. این شهر تاریخی و زیبا دارای آب و هوایی بیابانی دارد و در شرق این شهر رشته کوه بلندی بنام رشته کوه شتری قرار گرفته است که ضلع شرقی چاله بزرگ طبس را تشکیل داده است. طبس از دوره هخامنشایان و ساسانیان دارای ارزش بوده و اتفاقات مهمی در این دوره ها در آن صورت گرفته است. اینشهر در زمان هخامنشیان شهری مرزبانی بشمار میرفته است. از جاذبه های تاریخی این منطقه می توان به حرم مطهر حسین ابن موسی کاظم و باغ گلشن اشاره داشت.

    باغ گلشن (طبس): باغ گلشن بجای مانده از دوره زندیه و قاجاریه است ودر شهر طبس قرار دارد. این اثر زیبا و تاریخی در سال ۱۳۵۵ خورشیدی بعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این باغ باشکوه از مهمترین باغ های ایرانی بشمار میرود. طراحی این باغ بر اساس نمونه چهار باغ است. معمار اولیه این بنا که آن را مربع شکل ساخته است، طبیعت سبز ان را بر اساس نوع درختان بصورت شطرنجی طراحی و کاشته است.

    خوراکی

    تاریخ، سنت و اداب و رسوم در خراسان جنوبی موجب شده است از تولیدات غذایی خوبی برخوردار باشد. استان خراسان جنوبی را مانند خراسان رضوی و شمالی با زعفران آن میشناسند. اما این استان دارای تولیدات غذایی و غذاهای لذیذی نیز است که به این موارد می توان اشاره کرد : زعفران، زرشک، نبات زعفرانی، میوه های خشک شده، آلو، عناب، اشکنه بلغور شیر، بلغور پلو، قوروت بادمجان، کوکوی کما، کشک سالاری، آش شلغم. از شیرینی های این منطقه از ایران نیز می توان به شیرینی زنجبیلی و نان خشکه اشاره داشت.

    صنایع دستی

    هر استانی بنا به فرهنگ و قدمت تاریخی اش و همچنین آداب و رسوم مردمانش دارای صنایع دستی محصوص به خود هستند. در استان خراسان رضوی نیز مانند سایر استان ها می توان این تنوع تولیدات بومی وصنایع دستی را مشاهده نمود. از جمله انها می توان به این موارد اشاره داشت : قالی و قالیچه، پای پوشهای سنتی، پارچه بافی، رودوزی، سفال، صنایع چوبی، حصیربافی، تزیینات فلزی و نساجی سنتی.

    آخرین مطالب سایت